باورهای غلط درباره اعتیاد
باورهای غلط درباره اعتیاد
مهر ۱۵, ۱۳۹۶
سطوح پیشگیری از اعتیاد
سطوح پیشگیری از اعتیاد
آذر ۳, ۱۳۹۶
نمایش همه

پیشگیری از اعتیاد

پیشگیری از اعتیاد

پیشگیری از اعتیاد

کلیات پیشگیری از اعتیاد

پیشگیری از اعتیاد

امروزه اهمیت پیشگیری از اعتیاد و تقدم آن بر درمان اعتیاد بر هیچ فردی پوشیده نیست و این باور کلی وجود دارد که اصولاً پیشگیری مهم‌تر، ارزان‌تر، راحت‌تر و سریع‌تر از درمان است. بنابراین، در کنار اقدامات درمانی، فعالیت‌های مربوط به پیشگیری نباید مورد غفلت قرار گیرد. ارزشیابی روش‌های درمانی نیز نشان داده که این روش‌ها در همه موارد مؤثر نبوده است.

بسیاری از مصرف‌کنندگان، درمان را ناتمام می‌گذارند و یا بعضی از آن‌ها به مدت کوتاهی بعد از پایان درمان، مجدداً به اعتیاد روی می‌آورند. عده‌ای هم حتی پس از اتمام درمان، آمادگی روبه‌رو شدن با جامعه و مسائل آن را ندارند. با توجه به این دلایل، اهمیت پیشگیری به ویژه در گروه‌های سنی پایین‌تر روشن می‌شود و افراد و سازمان‌هایی که در این زمینه مسئولیت دارند خط مشی‌ها و سیاست‌های پیگیرانه متعددی را اتخاذ کرده‌اند. ضمن این‌که این نکته را باید در نظر گرفت که گاهی پیشگیری و درمان، همزمان انجام می‌شود و درمان به واقع خود یک عمل پیشگیرانه یا بهداشتی است که به منظور پیشگیری از پیشرفت اعتیاد و بروز عوارض ناشی از آن انجام می‌شود.

اجرای برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد مستلزم مراحل خاصی است که بی‌توجهی به آن، چه بسا مشکل اعتیاد را پیچیده‌تر کند. به منظور پیشگیری از هر مشکلی لازم است ابتدا عوامل ایجاد کننده آن شناخته شود. همان‌طور که می‌دانیم اعتیاد طی مراحل مختلفی شکل می‌گیرد که از میل گرایش به مصرف شروع می‌شود. سپس به تدریج به مصرف آزمایشی، مصرف گاه‌گاهی، سوء مصرف و در نهایت به وابستگی منجر می‌شود.

مبارزه با اعتیاد مستلزم مبارزه با عرضه، درمان وابستگان به مواد و فعالیت‌های پیشگیری در جهت کاهش تقاضا می‌باشد. گرچه مبارزه با عرضه مواد بسیار ضروری است و بدون آن مشکل اعتیاد بسیار بدتر از امروز می‌شود، اما این تلاش، مشکل سوء مصرف و اعتیاد را از بین نبرده است. بنابراین، در کنار مبارزه با عرضه و ارائه خدمات درمان اعتیاد ، رویکردهای پیشگیری نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

از سال ۱۹۸۰ میزان شیوع اعتیاد در کشورهایی که فعالیت‌های پیشگیری از اعتیاد را از طریق کاهش تقاضا با جدیت پیگیری کرده‌اند، کاهش قابل ملاحظه‌ای داشته است. به عنوان مثال، تعداد مصرف کنندگان مواد مخدر در آمریکا در سال ۱۹۹۰، نسبت به سال ۱۹۸۵ به نصف کاهش یافته است، که این تغییر مدیون فعالیت‌های پیشگیری از اعتیاد بوده است.

مبانی پیشگیری از اعتیاد

آیکون مبانی اعتیاد

واژه پیشگیری یعنی جلوگیری از وقوع یک اتفاق. از نظر بهداشتی، پیشگیری به معنای جلوگیری از بروز بیماری قبل از شکل‌گیری آن می‌باشد. در واقع پیشگیری عبارت است از مداخله‌ای مثبت و اندیشمندانه برای مقابله با شرایط مضر قبل از اینکه منجر به اختلال یا ناتوانی شود. پیشگیری با دو مفهوم حفظ سلامتی و ارتقای سلامتی ارتباط تنگاتنگی دارد.

حفظ سلامتی: به معنای حفظ فرد از انواع آسیب‌ها و از جمله اعتیاد و کمک به او به هنگام آسیب است.

ارتقای سلامتی: یعنی نه تنها باید اقداماتی انجام شود که افراد آسیب نبیند و دچار اعتیاد نشوند بلکه ضمن به حداقل رسانیدن آسیب و ناتوانی، بالاترین میزان سلامتی برای آن‌ها فراهم شود. پیشگیری فرایندی است که در طی آن اگر ارتقاء سلامتی مطرح نباشد حفاظت از آن نیز امکان‌پذیر نخواهد بود و پیشگیری بدون استفاده و کاربرد این دو حاصل نخواهد شد.

پیشگیری از اعتیاد عبارت است از :

۱- انجام اقداماتی که منجر به کاهش ابتلای افراد به اعتیاد و ارتقای سلامت آن‌ها می‌شود.

۲- شناسایی به موقع جمعیت‌های در معرض خطر اعتیاد و سوء مصرف کنندگان مواد، و تحت پوشش آموزشی و درمانی قرار دادن آن‌ها به منظور کاهش خطر بیماری، درمان، پیشگیری از مزمن شدن اختلال و حصول سلامت.

۳- توان بخشی و ارائه خدمات مشاوره روانی-اجتماعی و حمایت از افرادی که درمان را دریافت داشته و مصرف را کنار گذاشته‌اند، به منظور کاهش دادن خطر عود اختلال و بالا بردن انطباق اجتماعی و کیفیت زندگی.

عوامل موفقیت برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد

موفقیت برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد و سوء مصرف مواد به عوامل متعددی وابسته است. مانند:

آگاهی از سبب شناسی اعتیاد
شناسایی گروه‌های در معرض خطر
در دسترس بودن اقدامات پیشگیری
تشخیص زودرس و درمان اعتیاد
مشخص کردن سازمان مسئول اجرای برنامه‌های پیشگیرانه و ارزشیابی مستمر آن‌ها

مؤثر بودن برنامه‌های پیشگیری، مستلزم جامع بودن آن است تا بتواند به اهداف مورد نظر دست یابد و از اعتبار تجربی برخوردار باشد. به علاوه برنامه‌های پیشگیرانه باید آن‌چنان عمیق باشد که موجب تغییر شود، با آموزش کامل عوامل اجرایی همراه باشد و مورد پذیرش جامعه قرار بگیرد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *