اعتیاد یک بیماری است یا انتخاب

فهرست مطالب

Toggle

قرن ها، اعتیاد به الکل و مواد مخدر به عنوان یک اشتباه اخلاقی تلقی شده است. قدرت اراده فرد مبتلا به اعتیاد را از او سلب خواهد کرد. اگرچه برخی هنوز بر این عقیده هستند، اما الگوی جدیدی برای درک اعتیاد در جامعه علمی طراحی شده است. واقعیت این است که اعتیاد یک بیماری است و تحقیقات برای حمایت از آن همچنان ادامه دارد. به همین جهت در این مقاله که توسط تیم روانشناسی کلینیک ترک اعتیاد آکسون نوشته شده،  به یک پرسش مهم مبنی بر اینکه اعتیاد یک بیماری است یا انتخاب خواهیم پرداخت.

داروها از لحاظ جسمی مغز را تغییر می دهند و انگیزه ای اجباری برای ادامه مصرف ایجاد می کنند، اما در عین حال توانایی های طبیعی تصمیم گیری را مهار می کنند. این پیشرفت پیامدهای زیادی برای کسانی که با اعتیاد دست و پنجه نرم می کنند و در حال مقابله با آن هستند، دارد.

اعتیاد چیست و آیا این یک انتخاب است؟

بر طبق گفته های سازمان سوء مصرف مواد “اعتیاد یک بیماری مغزی مزمن و غالباً عودکننده است که برخلاف عواقب ناخوشایند و پیامدهای مضری که برای فرد مبتلا به اعتیاد و اطرافیانش به همراه دارد، فرد مصرف کننده دائم به دنبال تمایلات خود برای مصرف مواد مخدر است.” نکته مهمی که در اینجا باید به آن اشاره کنیم این است که فرد مبتلا به اعتیاد حتی وقتی عواقب اعتیاد خود را می بیند به مصرف خود ادامه خواهد داد.  آنها می دانند که ماده مخدر برای آنها ضرر دارد و دوست ندارند معتاد شوند. اما ویژگی اصلی اعتیاد، عدم توانایی در ترک اعتیاد و متوقف کردن مصرف مواد است.

اعتیاد یک بیماری است یا انتخاب

چرا اعتیاد یک بیماری به شمار می رود؟

اعتیاد به عنوان یک بیماری شناخته می‌شود، زیرا مانند سایر بیماری‌های مزمن (مثل دیابت یا فشار خون بالا) دارای ویژگی‌های زیستی، روانی و اجتماعی است که به‌طور مشخص عملکرد فرد را مختل می‌کند و نیاز به مدیریت و درمان دارد. اما چرا از اعتیاد به عنوان یک بیماری یاد میکینم؟

تغییرات مغزی: اعتیاد باعث تغییرات پایدار در ساختار و عملکرد مغز می‌شود، به‌ویژه در مناطقی مثل سیستم پاداش (دوپامین)، تصمیم‌گیری و کنترل تکانه. این تغییرات باعث می‌شوند فرد حتی با وجود پیامدهای منفی، به مصرف ماده یا رفتار اعتیادی ادامه دهد.
عوامل ژنتیکی: برخی افراد به دلیل ژنتیک، مستعد ابتلا به اعتیاد هستند. سابقه خانوادگی اعتیاد خطر را افزایش می‌دهد، مشابه بیماری‌های ارثی دیگر.
مزمن و پیش‌رونده بودن: اعتیاد مانند بیماری‌های مزمن، با گذشت زمان بدتر می‌شود اگر درمان نشود. عود (بازگشت به مصرف) نیز بخشی از روند بیماری است، مثل عود در بیماری‌های دیگر.
ناتوانی در کنترل: افراد مبتلا به اعتیاد اغلب نمی‌توانند مصرف را به‌رغم خواست خود متوقف کنند، مشابه ناتوانی در کنترل قند خون در دیابت.
تأثیرات جسمی و روانی: اعتیاد به سلامت جسم (مثل آسیب کبدی در الکلیسم) و روان (مثل افسردگی یا اضطراب) آسیب می‌رساند، که نشانه بیماری است.
نیاز به درمان تخصصی: اعتیاد با روش‌های علمی مثل روان‌درمانی، دارو (مثل متادون برای اعتیاد به مواد افیونی) و حمایت اجتماعی درمان می‌شود، مشابه سایر بیماری‌ها.

در نهایت، اعتیاد یک بیماری مزمن مغزی است که ترکیبی از عوامل زیستی، محیطی و رفتاری باعث آن می‌شود. این دیدگاه که توسط سازمان‌های معتبر مثل انجمن پزشکی آمریکا و سازمان بهداشت جهانی تأیید شده، کمک می‌کند تا انگ اجتماعی کاهش یابد و افراد به جای سرزنش، به دنبال درمان باشند.

نحوه تاثیرگذاری مواد مخدر بر مغز

هر ماده ای از جمله الکل، سیستم پاداش در مغز را دچار اختلال می کند. متاسفانه، مصرف طولانی مدت ممکن است تغییراتی را در مدار پاداش ایجاد کند که توانایی عملکرد مغز را تحت تاثیر قرار می دهد. به طور ویژه ای، مناطقی از مغز که به تصمیم گیری، یادگیری، حافظه و کنترل رفتار گره خورده اند، همه تحت تأثیر قرار خواهند گرفت.

طبق مقاله منتشر شده توسط انستیتوی ملی سوء مصرف مواد مخدر، به نظر می رسد كه روابط تنگاتنگی بین مدارهای مختل شده توسط مواد مخدر سوء مصرف شده و آنهایی كه زمینه خود کنترلی هستند وجود دارد. زمان آن رسیده است که تشخیص دهیم روند اعتیاد همان چارچوب های عصبی را که امکان خود کنترلی و تصمیم گیری مناسب را فراهم می کند، کاهش می دهد.

با کاهش خود کنترلی در روند اعتیاد، بعید نیست که ترک اعتیاد برای یک مبتلا به اعتیاد به مواد مخدر بسیار دشوار است. ولوکو در یکی از سخنرانی های خود اصل مطلب را اینگونه بیان می کند که “برای اینکه بتوانیم خود کنترلی داشته باشیم، به عملکرد مناسب ناحیه مغز خود نیاز داریم که بتواند رفتارها را تنظیم می کند.”

بیماری تلقی شدن اعتیاد برای فرد مبتلا به اعتیاد چه معنایی دارد

چه دلیلی وجود دارد برای اینکه اعتیاد را به عنوان یک بیماری تشخیص دهیم؟

پاسخ این است که شیوه نگرش ما به یک بیماری به شدت بر رفتار ما با کسانی که به آن بیماری مبتلا می شوند، تاثیر خواهد گذاشت. وقتی به این نتیجه می رسید که اعتیاد یک بیماری است، سه حقیقت برای شما روشن می شود:

همه چیز در اراده خلاصه نمی شود.

وقتی فردی جان خود را به دلیل اعتیاد به مواد مخدر از دست می دهد، بی تردید افراد دیگر می گویند: “انتخاب خودش بوده است”.

این تصور وجود دارد که فرد مبتلا به اعتیاد تصمیمات آگاهانه ای را برای ادامه اعتیاد به مواد مخدر گرفته و آنچه را که دریافت کرده، مصرف می کردند. اما این دیدگاه نه تنها مفید نیست، بلکه نادرست است.

اگرچه عنصر انتخاب در اعتیاد نقش مهمی را ایفا می کند، انتخاب درست برای فردی که دارای اعتیاد است بسیار دشوار تر است. اکثریت قریب به اتفاق افراد مبتلا به اعتیاد، دوست نداشته اند که گرفتار اعتیاد شوند، بلکه احساس می کنند که به این ماده نیاز دارند. در بسیاری از موارد، بدن آنها به مواد مخدر وابستگی شدیدی دارد.

اعتیاد یک بیماری است یا انتخاب

درمان موثر است

هوشیار بودن و هوشیار ماندن به تنهایی دشوار است.

متأسفانه، برای برخی از مواد، سم زدایی ممکن است بسیار خطرناک باشد و این همان جایی است که یک مرکز ترک اعتیاد می تواند مشکل گشا باشد. درست مانند سایر اختلالات مکرر مزمن، درمان های مکرر اغلب برای دستیابی به موفقیت در دراز مدت ضروری است.

در مرکز ترک اعتیاد آکسون، به عنوان بهترین مرکز ترک اعتیاد تهران، این درمان ها به صورت صحبت با مشاور شما، مصرف دارو برای کمک به سهولت در ترک و شرکت در فعالیت هایی است که بر کمک به بهبودی شما از اعتیاد متمرکز است. شما توانایی هایی را که ممکن است فراموش کرده باشید را باز خواهید یافت و همچنین تکنیک هایی را برای کنترل هوس و حفظ هوشیاری در دراز مدت یاد خواهید گرفت.

عود طبیعی، قابل پیش بینی و قابل کنترل است

پیروی از الگوی اعتیاد به عنوان یک بیماری، عود مجدد شکست درمان نیست. عود ممکن است چندین بار اتفاق افتد، و این بدان معناست که درمان موثر نیاز به تغییر دارد.

سخن پایانی

در کلینیک ترک اعتیاد آکسون، ما معتقدیم که اعتیاد نباید بر زندگی شما حکمرانی کند. ما شما را در طول دوره بهبودی، از آماده شدن برای سم زدایی تا درمان و سپس تجربه زندگی جدید و بدون اعتیاد راهنمایی می کنیم. در صورتی که تمایل دارید با روش های درمانی ما آشنا شوید و در صورت داشتن هرگونه سوال، می توانید بصورت شبانه روزی با مشاورین مجرب کلینیک ترک اعتیاد آکسون، تماس بگیرید.