رابطه اعتیاد و اختلال زوال عقل

فهرست مطالب

Toggle

این مطلب به قلم تیم روانشناسی کلینیک ترک اعتیاد آکسون نوشته شده و به بررسی تاثیر اعتیاد و اختلال زوال عقل میپردازد. مصرف طولانی مدت الکل، مسکن های تجویز شده توسط پزشک، داروهای آنتی کولینرژیک و محرک هایی همچون ماری جوانا ممکن است احتمال ابتلا به زوال عقل را افزایش دهد. برای دستیابی به بهترین نتیجه درمانی باید اختلال زوال عقل و اختلال سوء مصرف مواد به طور همزمان تحت درمان قرار گیرند. اختلال زوال عقل یک سندرم بالینی است که شامل اختلالات شناختی است و به طور کلی با پیری و بالا رفتن سن افراد ارتباط تنگاتنگی دارد و در این مقاله به بررسی رابطه اعتیاد و اختلال زوال عقل خواهیم پرداخت.

اختلال شناختی و سایر علائم رفتاری و روانی که در اختلال زوال مشاهده می شود، به دلیل آسیب عصبی ناشی از بیماری های مختلف ایجاد می شود. مصرف طولانی مدت الکل، مخدرهای غیرقانونی و داروهای تجویز شده نیز خطر ابتلا به اختلالات شناختی و زوال عقل را افزایش می دهد. اگرچه مصرف مواد ممکن است باعث ایجاد یا افزایش احتمال ابتلا به زوال عقل شود، اما نقش زوال عقل در سوء مصرف مواد به خوبی مورد بررسی قرار نگرفته است.

رابطه اعتیاد و اختلال زوال عقل

اگرچه مصرف الکل و مواد مخدر غیرقانونی با افزایش احتمال ابتلا به اختلال شناختی مرتبط است، شواهد در مورد اینکه آیا این داروها، به استثنای الکل، می توانند به خودی خود باعث زوال عقل شوند یا خیر، متفاوت است. با این وجود، شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه سوء مصرف مواد مخدر و داروهای تجویز شده توسط پزشک ممکن است مسیرهایی که به اختلال شناختی کمک می‌کنند و منجر به علائم زوال عقل می‌شوند را تحت تاثیر قرار دهند.

رابطه اعتیاد و اختلال زوال عقل

مصرف الکل و اختلال زوال عقل

مصرف طولانی‌مدت و بیش‌ از حد الکل می‌تواند تأثیرات مخربی بر مغز داشته باشد و خطر ابتلا به اختلال زوال عقل (دمانس) را افزایش دهد. الکل به‌عنوان یک ماده سمی برای نورون‌ها، به‌ ویژه در نواحی مانند قشر پیش‌پیشانی و هیپوکامپ که مسئول حافظه، تصمیم‌گیری و عملکرد شناختی هستند، آسیب می‌رساند. مصرف مزمن الکل باعث کاهش حجم مغز، اختلال در ارتباطات عصبی و التهاب عصبی می‌شود که می‌تواند به زوال عقل مرتبط با الکل (Alcohol-Related Dementia یا ARD) منجر شود. این نوع زوال عقل با علائمی مانند فراموشی، مشکل در حل مسئله، و کاهش توانایی‌های اجتماعی مشخص می‌شود. علاوه بر این، الکل می‌تواند کمبود ویتامین B1 (تیامین) را ایجاد کند که به سندرم ورنیکه-کورساکوف، یک اختلال شدید عصبی با علائم زوال عقل، منجر می‌شود.

ترک الکل می‌تواند به کاهش پیشرفت این آسیب‌ها کمک کند، اما بهبودی کامل به میزان و مدت مصرف الکل و شدت آسیب عصبی بستگی دارد. ترک الکل تحت نظارت پزشکی، به‌ویژه برای جلوگیری از علائم شدید محرومیت مانند تشنج، ضروری است. درمان‌های مکمل مانند رژیم غذایی غنی از تیامین و توان‌بخشی شناختی می‌توانند به بهبود برخی علائم کمک کنند، اما آسیب‌های پیشرفته‌تر اغلب غیرقابل‌برگشت هستند. رسانه‌های اجتماعی می‌توانند با ارائه اطلاعات درباره خطرات الکل و منابع ترک الکل، نقش مثبتی در آگاهی‌رسانی داشته باشند، اما محتوای گمراه‌کننده‌ای که مصرف الکل را عادی جلوه می‌دهد، ممکن است خطر را تشدید کند. ترک زودهنگام الکل و مداخلات پزشکی بهترین راه برای کاهش خطر زوال عقل مرتبط با الکل است.

مصرف ماری جوانا و اختلال زوال عقل

مصرف طولانی‌مدت ماری‌جوانا می‌تواند بر عملکرد مغز تأثیر بگذارد و در برخی موارد خطر ابتلا به اختلال زوال عقل (دمانس) را افزایش دهد، هرچند ارتباط آن با زوال عقل به اندازه الکل یا مواد مخدر سنگین مانند هروئین قوی و قطعی نیست. ماری‌جوانا با تأثیر بر گیرنده‌های کانابینوئیدی در مغز، به‌ویژه در هیپوکامپ و قشر پیش‌پیشانی، می‌تواند عملکرد شناختی مانند حافظه کوتاه‌مدت، تمرکز و توانایی یادگیری را مختل کند. مطالعات نشان می‌دهند که مصرف سنگین و طولانی‌مدت ماری‌جوانا، به‌ویژه در افرادی که از سنین پایین شروع به مصرف می‌کنند، ممکن است باعث کاهش حجم ماده خاکستری و تغییرات ساختاری در مغز شود که می‌تواند به مشکلات شناختی شبیه به زوال عقل منجر شود. همچنین، ماری‌جوانا می‌تواند با ایجاد التهاب عصبی یا کاهش جریان خون مغزی، خطر زوال عقل را در افراد مستعد، به‌ویژه کسانی که عوامل خطر ژنتیکی دارند، افزایش دهد.

ترک ماری‌ جوانا می‌تواند به کاهش برخی از این اثرات کمک کند، به‌ویژه اگر در مراحل اولیه مصرف انجام شود. علائم محرومیت در ترک ماری‌جوانا، مانند تحریک‌پذیری، بی‌خوابی و اضطراب، معمولاً خفیف‌تر از مواد دیگر هستند، اما حمایت روانی و مشاوره می‌تواند فرآیند ترک را آسان‌تر کند. بهبود عملکرد شناختی پس از ترک ماری‌جوانا در افرادی که مصرف طولانی‌مدت داشته‌اند ممکن است زمان‌بر باشد و در برخی موارد، آسیب‌های مغزی جزئی غیرقابل‌برگشت باقی بمانند. رسانه‌های اجتماعی می‌توانند با انتشار اطلاعات درباره خطرات ماری‌جوانا و منابع ترک ماری‌جوانا نقش مثبتی در آگاهی‌رسانی ایفا کنند، اما محتوای تبلیغاتی که مصرف ماری‌جوانا را بی‌خطر یا تفریحی نشان می‌دهد، ممکن است افراد را به ادامه مصرف ترغیب کند. ترک زودهنگام ماری‌جوانا و مداخلات شناختی می‌توانند خطر ابتلا به مشکلات شناختی و زوال عقل را کاهش دهند.

داروهای آنتی کولینرژیک و اختلال زوال عقل

داروهای آنتی کولینرژیک عملکرد انتقال دهنده عصبی استیل کولین که در عملکردهای مختلفی از جمله حرکات عضلانی نقش دارد را مهار می کنند. داروهای آنتی کولینرژیک برای بیماری های مربوط به مثانه، بیماری پارکینسون و افسردگی تجویز می شوند. با این حال، استیل کولین همچنین نقش مهمی در سیستم عصبی مرکزی ایفا می کند و در متعادل کردن توجه و عملکردهای مرتبط با حافظه نقش مهمی را ایفا می کند. بر اساس این نقش، مصرف زیاد داروهای آنتی کولینرژیک باعث ایجاد اختلال در مهارت شناختی خواهد شد و با افزایش احتمال ابتلا به زوال عقل همراه است. مصرف طولانی مدت این داروها ممکن است منجر به تغییرات طولانی مدت در نورون های کولینرژیک در مغز شود که منجر به اختلال شناختی می شود. مصرف طولانی مدت داروهای آنتی کولینرژیک همچنین ممکن است باعث ایجاد التهاب در مغز شود که منجر به از بین رفتن نورون ها می شود.

رابطه اعتیاد و اختلال زوال عقل

مصرف مسکن های مخدر تجویز شده توسط پزشک و اختلال زوال عقل

مصرف مسکن‌های مخدر تجویز شده توسط پزشک، مانند مورفین یا اکسی‌کدون، برای مدیریت دردهای مزمن ضروری است، اما مطالعات اخیر نشان می‌دهند که استفاده طولانی‌مدت از آن‌ها می‌تواند خطر ابتلا به اختلال زوال عقل را افزایش دهد. بر اساس تحقیقات انجام‌شده بر روی بانک اطلاعاتی UK Biobank، افرادی که به طور منظم از اوپیوئیدها استفاده می‌کنند، با افزایش ۲۰ تا ۴۳ درصدی خطر دمانس روبرو هستند، به ویژه در مواردی که تعداد نسخه‌ها بیش از ۲۰ بار باشد. این ارتباط دوز-وابسته است و ممکن است به دلیل اثرات نوروتوکسیک، التهاب مغزی و اختلال در عملکرد شناختی ایجاد شود. همچنین، در افراد مسن مبتلا به دمانس، شروع مصرف اوپیوئیدها می‌تواند خطر مرگ را تا ۱۱ برابر در دو هفته اول افزایش دهد، که این امر لزوم نظارت دقیق پزشکی را برجسته می‌کند.

علاوه بر مسکن‌های مخدر، داروهای ضداضطرابی مانند الپرازولام (Xanax) که از خانواده بنزودیازپین‌ها است، نیز با ریسک بالاتر زوال عقل مرتبط است، به خصوص در مصرف بیش از سه ماه. تحقیقات هاروارد نشان می‌دهد که استفاده متوسط (۳ تا ۶ ماه) خطر آلزایمر را ۳۲ درصد و مصرف طولانی (بیش از ۶ ماه) ۸۴ درصد افزایش می‌دهد، هرچند برخی مطالعات اخیر این ارتباط را ضعیف‌تر می‌دانند و آن را به علائم اولیه دمانس نسبت می‌دهند. با این حال، اثرات کوتاه‌مدت الپرازولام بر حافظه و توجه، می‌تواند در سالمندان با علائم دمانس تشدید شود، بنابراین پزشکان باید گزینه‌های جایگزین غیر دارویی یا داروهای ایمن‌تر را اولویت دهند تا از پیشرفت اختلال جلوگیری شود.

لورازپام نیز، مانند الپرازولام، از خانواده بنزودیازپین‌هاست و برای درمان اضطراب و بی‌خوابی تجویز می‌شود، اما مصرف طولانی‌مدت آن با خطر افزایش زوال عقل مرتبط است. مطالعات، از جمله تحقیقی از هاروارد، نشان می‌دهند که استفاده از بنزودیازپین‌ها (مانند لورازپام) به مدت بیش از سه ماه می‌تواند خطر ابتلا به آلزایمر را تا ۵۱ درصد افزایش دهد، به‌ویژه در افراد مسن. این اثر ممکن است به دلیل تأثیرات لورازپام بر سیستم گابا، کاهش فعالیت عصبی و اختلال در حافظه باشد. همچنین، در بیماران مبتلا به دمانس، لورازپام می‌تواند علائم شناختی را تشدید کرده و خطر افتادن یا سردرگمی را افزایش دهد. بنابراین، پزشکان باید در تجویز لورازپام برای سالمندان محتاط باشند و درمان‌های غیربنزودیازپینی مانند درمان شناختی-رفتاری را در نظر بگیرند.

آیا اختلال زوال عقل منجر به سوء مصرف مواد خواهد شد؟

اگرچه سوء مصرف مواد ممکن است اثرات مسموم کنندگی عصبی داشته باشد و منجر به زوال عقل شود، اما در حال حاضر شواهد کمی وجود دارد که نقش سببی و علتی زوال عقل را در اختلالات مصرف مواد نشان دهد. این کمبود اطلاعات ممکن است به دلیل نقص شناختی و عملکردی ناتوان کننده زوال عقل باشد که ممکن است از دسترسی به داروها جلوگیری کند. با این وجود، شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه ممکن است برای افراد مبتلا به زوال عقل داروهای نامناسب تجویز شود. افراد مبتلا به بیماری آلزایمر و سایر زوال عقل ها اغلب دارای اختلالات همراه مانند فشار خون بالا، بیماری عروق کرونر قلب و دیابت هستند.

این افراد همچنین اغلب علائم روانی مانند افسردگی، اضطراب و اختلالات مرتبط با خواب را نشان می دهند. تداخل بین داروهای تجویز شده برای علائم روانشناختی و اختلالات همراه ممکن است منجر به عوارض جانبی شود. مطالعات نشان می‌ دهد که برای بسیاری از بیماران مبتلا به زوال عقل، داروهای بیشتری به همراه داروهایی که باعث واکنش‌ های نامطلوب می‌شوند، تجویز می‌ شود. الکل رایج ترین ماده ای است که توسط سالمندان مورد سوء مصرف قرار می گیرد و پس از آن داروهای تجویز شده قرار دارند. تحقیقات علمی و اطلاعات کافی در مورد موادی که معمولاً توسط بیماران مبتلا به زوال عقل مورد سوء مصرف قرار می‌ گیرند، وجود ندارد، اما افراد مبتلا به زوال عقل ممکن است به منظور کاهش علاٸم روانشناختی خود به سوء مصرف موادی مانند الکل و مسکن های مخدر تجویز شده توسط پزشک مبتلا شوند.

زیر مجموعه‌ های خاصی از زوال عقل مانند زوال عقل عروقی یا فرونتوتمپورال، که منجر به مهارگسیختگی رفتار و رفتار تکانشی می‌ شود، گزارش شده است که منجر به رفتارهای نامناسب، اعتیاد به اینترنت و سوء مصرف مواد مخدر و الکل می‌ شود.

رابطه اعتیاد و اختلال زوال عقل

ترک اعتیاد و درمان زوال عقل

در این مقاله به بررسی رابطه اعتیاد و اختلال زوال عقل پرداختیم اما باید بدانید که برای دستیابی به بهترین نتیجه درمانی، درمان همزمان زوال عقل و اختلال مصرف مواد ضروری است. افراد مبتلا به زوال عقل گاهی اوقات به منظور خود درمانی و کاهش علاٸم روانی افسردگی و اضطراب و همچنین سایر مشکلات مربوط به رفتار خود، به مصرف الکل و سایر مواد مخدر روی می آورند. از سوی دیگر، اختلالات مصرف مواد ممکن است علاٸم اختلالات شناختی موجود در بیماران مبتلا به زوال عقل را بدتر کند. اگر شما یا یکی از عزیزانتان با اختلال سوء مصرف مواد دست و پنجه نرم می کنید، مشاورین کلینیک ترک اعتیاد آکسون به عنوان بهترین کلینیک ترک اعتیاد تهران آماده خدمت رسانی به شما عزیزان می باشد. مرکز ترک اعتیاد آکسون، تخصص خاصی در زمینه درمان اعتیاد و اختلالات روانی همزمان دارد. برای تجربه زندگی بدون مواد مخدر و داشتن آینده ای روشن همین امروز با یکی از کارشناسان ما در کلینیک ترک اعتیاد آکسون به عنوان بهترین کلینیک ترک اعتیاد شبانه روزی تهران تماس بگیرید تا درباره گزینه های درمانی ما اطلاعات بیشتری کسب کنید.