

این مطلب توسط تیم روانپزشکی کلینیک ترک اعتیاد اکسون نوشته شده و به بررسی تاثیر اعتیاد بر اختلال بیش فعالی مرپدازد. اختلال بیش فعالی و کم توجهی یکی از مهمترین اختلالات روانی است که درمان آن نیازمند خدمات روانشناسی و روان درمانی می باشد و جالب است بدانید که تحقیقات نشانه داده، تقریباً 15 درصد از افراد بزرگسال مبتلا به ADHD سابقه سوء مصرف الکل و یا مواد مخدر داشته اند که نشان می دهد تقریباً سه برابر بیشتر از افرادی که مبتلا به ADHD نیستند که باتوجه به این موضوع و در ادامه به بررسی تاثیر اعتیاد بر اختلال بیش فعالی خواهیم پرداخت.
مطالعات متعددی در خصوص ارتباط بین اختلال ADHD با سوء مصرف مواد مخدر و الکل انجام شده است و باید بدانید که شیوع بیش فعالی در بزرگسالان الکلی، پنج تا 10 برابر بیشتر از افرادی است که مبتلا به این بیماری نیستند. افراد مبتلا به ADHD، معمولا عجول و دمدمی مزاج هستند و به احتمال زیاد دارای مشکلات رفتاری نیز هستند و همین امر ممکن است منجر به سوء مصرف مواد مخدر و الکل در آنها شود. متاسفانه، بسیاری از بیماران ADHD، به جهت کاهش علاٸم بیماری خود به خود درمانی روی می آورند.
درمان همزمان اختلال بیش فعالی و ترک اعتیاد، ممکن است کمی دشوار باشد زیرا تقریباً همیشه برای درمان ADHD دارو تجویز می شود و اکثر این داروها ممکن است اعتیاد آور باشند. داروهای محرک مانند ریتالین و آدرال اغلب در کنترل علائم موثر هستند، اما احتمال ابتلا به سوء مصرف در آنها نیز زیاد است.
اختلال بیشفعالی و کمتوجهی (ADHD) یک وضعیت نورودولوپمنتال است که با علائمی مثل مشکل در تمرکز، بیشفعالی و تصمیمگیریهای impulsiv همراه است. مصرف الکل، به عنوان یک ماده افسرده کننده سیستم عصبی مرکزی، میتواند اثرات پیچیدهای بر افراد مبتلا به ADHD داشته باشد. در کوتاه مدت، الکل ممکن است به طور موقت علائم بیش فعالی را آرام کند و حس آرامش ایجاد کند، زیرا دوپامین را در مغز افزایش میدهد – چیزی که مغز افراد ADHD اغلب به دنبال آن است. اما این اثر موقتی است و اغلب به چرخهای از مصرف زیاد و ناگهانی منجر میشود. مطالعات نشان میدهند افراد با ADHD حدود ۲۵ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به اختلال مصرف الکل (AUD) هستند، زیرا مشکلات تنظیم هیجان، آنها را به سمت خوددرمانی با الکل سوق میدهد.
علاوه بر این، الکل تمرکز و حافظه را بیشتر مختل میکند، که علائم ADHD را تشدید کرده و خطر تصادفات، مشکلات شغلی یا روابط را افزایش میدهد.
مصرف الکل با داروهای ADHD هم تداخل جدی ایجاد میکند. داروهای محرک مثل ریتالین یا آدرال، فعالیت CNS را افزایش میدهند، در حالی که الکل آن را کاهش میدهد؛ این تضاد میتواند عوارضی مثل افزایش ضربان قلب، سرگیجه، اضطراب شدید یا حتی مسمومیت الکلی را به همراه داشته باشد.
در بلندمدت، مصرف مداوم الکل التهاب مغز را افزایش داده و به کاهش حجم هیپوکامپ (ناحیهای کلیدی برای حافظه) منجر میشود، که علائم ADHD را بدتر میکند و خطر افسردگی یا اضطراب را بالا میبرد.
تحقیقات نشان میدهد کودکان با ADHD شدید، در نوجوانی و بزرگسالی بیشتر به الکل روی میآورند، و این چرخه میتواند به وابستگی کامل منجر شود.
ترک الکل در افراد مبتلا به ADHD میتواند تحولآفرین باشد، اما چالشبرانگیز است زیرا علائم ADHD را سختتر میکند. ترک الکل اغلب با افزایش موقت اضطراب، بیقراری و مشکلات خواب همراه است که با علائم ADHD همپوشانی دارد، اما درمان همزمان ADHD (مثل داروهای غیرمحرک یا CBT) میتواند این فرآیند را تسهیل کند و خطر بازگشت را کاهش دهد.
مطالعات نشان میدهند کسانی که ADHD را درمان میکنند، در ترک الکل موفقیت بیشتری دارند و کیفیت زندگیشان بهبود مییابد، زیرا تمرکز و کنترل impuls بهتر میشود.
اگر علائم ADHD و مصرف الکل زندگیتان را مختل کرده، مشورت با روانپزشک یا متخصص اعتیاد در مرکز ترک اعتیاد آکسون ضروری است – ترک الکل بدون حمایت حرفهای میتواند خطرناک باشد. سبک زندگی سالم مثل ورزش و رژیم غذایی متعادل هم در مدیریت هر دو کمککننده است.

تاثیر اعتیاد بر اختلال بیش فعالی
افراد مبتلا به اختلال کم توجهی و بیش فعالی، ممکن است به منظور مقابله با علاٸم ناشی از این اختلال، تمایل بیشتری به مصرف مواد مخدر یا الکل داشته باشند. سوء مصرف مواد ممکن است از طریق مصرف در محیط های اجتماعی و یا مصرف مواد مخدر به صورت تفریحی در دوران دانشگاه شروع شود. تکانشگری، قضاوت ضعیف و نا به هنجاری اجتماعی که اغلب با اختلال ADHD همراه است ممکن است منجر به زیاده روی در مصرف داروهای زیر شود:
مصرف ماریجوانا (کانابیس) میتواند روی اختلال بیشفعالی و کمتوجهی (ADHD) اثرات دوگانهای داشته باشد. برخی افراد مبتلا به ADHD از ماریجوانا برای کاهش اضطراب یا بهبود تمرکز استفاده میکنند، چون مادهی CBD در آن اثر آرامبخش دارد و THC میتواند دوپامین مغز را موقتاً افزایش دهد، که در ADHD کمبود دارد. اما این اثر کوتاهمدت است و مصرف طولانیمدت ماریجوانا اغلب علائم ADHD مثل مشکل در تمرکز، حافظه کوتاهمدت و تصمیمگیری را بدتر میکند. مطالعات نشان میدهند افراد با ADHD تا ۲.۵ برابر بیشتر در معرض سوءمصرف ماریجوانا هستند، زیرا رفتارهای تکانشی (impulsivity) آنها را به سمت مواد سوق میدهد. همچنین، ماریجوانا میتواند با داروهای ADHD مثل محرکها تداخل ایجاد کند و باعث افزایش ضربان قلب یا اضطراب شود.
ترک ماری جوانا برای افراد با ADHD چالشبرانگیز اما مفید است. علائم ترک مثل بیقراری، تحریکپذیری و مشکلات خواب ممکن است با علائم ADHD همپوشانی داشته باشد و مدیریت آن را سخت کند. اما ترک ماریجوانا با کمک درمانهایی مثل رفتاردرمانی شناختی (CBT) یا مشاوره اعتیاد میتواند تمرکز، حافظه و کنترل رفتار را بهبود دهد. حمایت حرفهای و درمان همزمان ADHD (مثل داروهای غیرمحرک) به کاهش خطر بازگشت کمک میکند. اگر ADHD و مصرف ماریجوانا زندگی شما را مختل کرده، مشورت با روانشناس یا متخصص اعتیاد ضروری است. سبک زندگی سالم مثل ورزش و خواب منظم هم در مدیریت بهتر هر دو بسیار موثر است.
افرادی که از علائم اختلال ADHD خود احساس ناراحتی می کنند ممکن است برای رسیدن با آرامش از داروهای بنزودیازپینی مانند آلپرازولام استفاده کنند. با این وجود، مصرف این داره یک راه حل توصیه شده برای مقابله با ADHD نیست. بنزودیازپین ها آرام بخش هستند و باعث ایجاد آرامش موقتی می شوند. با فروکش کردن درد، علائم ADHD فرد دوباره عود کرده و ممکن است ناراحت کننده تر از قبل خود را نشان دهد.
افرادی که مبتلا به اختلال کم توجهی و بیش فعالی ممکن است بیشتر مستعد دردهای مزمن باشند.
مواد مخدر ممکن است برای بیماران مبتلا به این بیماری جذاب به نظر برسند چرا که مسکن های بسیار قویی هستند اما با این وجود، مواد مخدر مورد پسند افراد مانند ویکودین، اکسی کانتین، هیدروکودون نیز بسیار اعتیاد آور هستند و مصرف مداوم آنها منجر به اختلال مصرف مواد افیونی می شود.

تاثیر اعتیاد بر اختلال بیش فعالی
افراد مبتلا به اختلال بیش فعالی، اغلب توسط افرادی که مبتلا به ADHD نیستند مورد سوء مصرف قرار می گیرند. نحوه تاثیرگذاری داروهای محرک بر کودکان و نوجوانان مبتلا به این اختلال و همسالان آنها که مبتلا به این اختلال نیستند و این داروهای محرک را مورد سوء مصرف قرار می دهند تفاوت هایی وجود دارد.
باید توجه داشته باشید که اگر داروهای تجویز شده طبق دستور پزشک مصرف و استفاده نشود، ممکن است علائم ناراحت کننده تری به دنبال داشته باشد. اگر دانش آموزی برای بیدار ماندن به منظور مطالعه، دوز بیشتری مصرف کند، روز بعد خسته شده و دوز مصرف شده را روز بعد نیز ادامه می دهد. از آنجایی که در طول روز خسته می شوند، به مصرف بیشتر دارو برای بیدار ماندن ادامه می دهند و مطابق آن نه تنها وابستگی به داروها ایجاد می شود، بلکه بسیاری از مشکلات خواب نیز در نتیجه اعتیاد به این محرک جدید بوجود می آید.
سخن پایانی
در این مقاله به بررسی تاثیر اعتیاد بر اختلال بیش فعالی پرداختیم و تاثیر مصرف مواد مخدر را بر این بیماری را بررسی کردیم اما نکته ای باید نسبت به درمان این اختلال و ترک اعتیاد باید بدانید این است که ترک اعتیاد و درمان اختلال کم توجهی و بیش فعالی نیازمند دریافت خدمات روان درمانی و روانشناسی تحت نظر روانپزشک متخصص ترک اعتیاد و تیم روانشناسی در کلینیک ترک اعتیاد آکسون، به عنوان بهترین کلینیک ترک اعتیاد تهران می باشد.