الکل

مقدمه

در بسیاری از نوجوانان، الکل اولین انتخاب آن‌ها برای مصرف مواد می‌باشد. درواقع، جوانان و نوجوانان الکل را (هم از نظر میزان و هم از لحاظ دفعات مصرف) بسیار بیشتر از سایر مواد مورد مصرف قرار می‌دهند. اگرچه مصرف الکل در کودکان زیر ۱۴ سال امر شایعی نیست، اما اوایل نوجوانی، دوران به‌ویژه پرخطری برای شروع مصرف الکل به حساب می‌آید. برخی از والدین، صرفاً “تجربه” مصرف الکل در فرزندشان را خیلی پرخطر نمی‌بینند، اما باید بدانند که الکل یک ماده نیرومند و دارای خاصیت تأثیرگذاری بسیار بالا روی خلق است. الکل نه‌تنها به انحاء مختلف بر ذهن و بدن تأثیر می‌گذارد، بلکه باعث می‌گردد که نوجوانان قضاوت صحیح و مهارت‌های مقابله خود در برابر آن را از دست بدهند.

چگونه به خود یا کسانی که گرفتار اعتیاد به الکل شده‌اند کمک کنید؟!

بخش کمک و راهنمایی ما این است که شما را از منظر گوناگون و اغلب پیچیده ترک اعتیاد به الکل و خدمات درمان راهنمایی می‌کنیم. هدف ما اطلاع رسانی در مورد خودشناسی و علم در پشت اعتیاد است؛ ارائه اطلاعات و مشاوره مربوط به سن، جنسیت، وضعیت و توانایی شما برای انتخاب یک روش درمان آگاهانه برای کمک به خودتان است.

با مصرف الکل:

تصادفات رانندگی ناشی از مصرف الکل که منجر به مرگ می‌گردند، در میان نوجوانان از شیوع بالایی برخوردار است. مصرف الکل همچنین با مرگ‌های ناشی از قتل و خودکشی نیز رابطه دارد.

نوجوانانی که الکل مصرف می‌کنند، به احتمال بیشتری درگیر رفتارهای جنسی پرخطر و به تبع آن بیماری‌های مقاربتی می‌شوند.

نوجوانانی که الکل مصرف می‌کنند، بیش از دیگران قربانی جرایم خشن از قبیل درگیری‌های فیزیکی، تجاوز به عنف و سرقت می‌گردند.

افت تحصیلی و ترک تحصیل در نوجوانانی که الکل مصرف می‌کنند، شایع‌تر از دیگران است.

فردی که در نوجوانی شروع به مصرف الکل می‌کند، چهار برابر بیشتر از فردی که در بزرگسالی الکل مصرف می‌کند، دچار وابستگی و سوء‌مصرف الکل می‌گردد.

با این تفاسیر، پیام هشدار دهنده برای والدین روشن است: “مصرف الکل، یک رفتار بسیار پرخطر و تهدید کننده برای نوجوانان است و هرچه این رفتار در سنین پایین‌تری رخ دهد، احتمال بروز مشکلات مرتبط با آن بیشتر خواهد بود. بنابراین بسیار مهم است که به فرزندانتان کمک کنید تا از رفتن به سوی این رفتار اجتناب کنند”.

الکل چیست و چگونه به‌دست می‌آید؟

الکل چیست

الکل یک ماده روان‌گردان است که هشیاری فرد را تغییر داده و ادراکات و رفتار را دگرگون می‌سازد. نوشیدنی‌های الکلی در نتیجه عمل تخمیر از انواع غلات (مثل جو، گندم، برنج و …)، سبزیجات و میوه‌ها به‌دست می‎‌آیند. تخمیر یک فرآیند طبیعی است که طی آن یک مخمر هوازی روی مواد که قرار است از آن الکل تهیه شود، قرار داده می‌شود. این مخمر مواد قندی را تجزیه کرده و از نشاسته موجود در آن تغذیه می‌کند که طی این فرآیند الکل تهیه می‌شود. در یک تخمیر طبیعی، حدود ۱۴ تا ۱۵ درصد الکل به‌دست می‌آید. در صورتی که بخواهند نوشیدنی‌هایی با غلظت الکل بیشتری تهیه کنند، از عمل تقطیر استفاده می‌کنند. در فرآیند تقطیر، میوه‌های ترش شده یا سایر مواد اولیه را می‌جوشانند و بخار حاصل از آن را جمع‌آوری می‌کنند و با سرد کردن آن مایعی به‌دست می‌آورند که از آب کمتر و الکل بیشتری برخوردار است. الکل اتیلیک یا متانول که بدین طریق به‌دست می‌آید، ماده‌ای است که به‌عنوان یک کندکننده فعالیت ذهنی و بدنی عمل می‌کند.

انواع نوشیدنی‌های الکلی کدامند و چگونه مصرف می‌شوند؟

کلیه فراورده‌های الکلی به‌صورت خوراکی مصرف می‌شوند و جذب الکل موجود درآن‌ها از طریق اندام گوارشی صورت می‌گیرد. غلظت الکل در انواع نوشیدنی‌های الکلی متفاوت است و هر یک می‌توانند تأثیر متفاوتی روی فرد داشته باشند. چهار نوع نوشیدنی الکل وجود دارد:

آبجو (حاوی ۶ تا ۹ درصد الکل)

مشروب یا شراب (حاوی ۲۱ تا ۴۱ درصد الکل)

مشروبات تقویت شده که به آن‌ها الکل اضافه می‌شود (حاوی ۱۸ تا ۲۰ درصد الکل)

لیکور یا عرق مثل ویسکی، ودکا و جین (حاوی ۴۰ تا ۵۰ درصد الکل)

طعم و مزه مشخص مشروبات الکلی مختلف، حاصل روش‌های تولید آن‌هاست که به پیدایش انواع مختلف ترکیب شیمیایی الکل مثل متانول، بوتانول، الدئیدها و … می‌انجامد. هر چند این ترکیبات ممکن است اثرات روان‌گردان متفاوتی به مشروبات الکلی مختلف ببخشند، اما به طورکلی این تفاوت‌ها جرئی است.

در صورت مصرف الکل چه اتفاقی می‌افتد؟

روشی که الکل روی هر فرد مصرف‌کننده تأثیر می‌گذارد، به عوامل زیادی بستگی دارد از جمله سن، وزن، جنسیت، وضعیت سلامت، میزان تحمل، انتظارات فرد از اثرات الکل، وضعیت خلق، نحوه سوخت و ساز بدنی و محیطی که در آن الکل مصرف می‌شود. ترکیب شدن الکل با سایر مواد ممکن است اثرات این مواد را تشدید کرده و لذا

عوارض الکل

عوارض نامطلوب آن‌ها را افزایش می‌دهد.

عوارض الکل بیش از آن‌که از مصرف مداوم این ماده تأثیر بپذیرد، تحت تأثیر میزان مصرف در هر نوبت قرار دارد، بدین معنی که فردی که گهگاهی الکل می‌خورد، اما حجم الکلی که در هر بار مصرف می‌کند زیاد است، بیشتر از فردی که همان میزان الکل را در نوبت‌های متعدد مصرف می‌کند، آسیب می‌بیند.

حدود ۱۰ درصد الکل مصرفی از معده و باقی آن از روده کوچک و اندکی نیز ار روده بزرگ، جذب می‌شود. الکل به سرعت از این اندام جذب رگ‌های خونی می‌شود و خود را به بخش‌های مختلف بدن رسانده و بسته به میزان تجمع آن در هر قسمت، باعث کند شدن فعالیت‌های مغز و نخاع می‌گردد. بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه پس از مصرف، غلظت الکل خون بالا می‌رود و اوج این غلظت بین ۴۵ تا ۶۰ دقیقه پس از مصرف حاصل می‌شود که بسته به این‌که با شکم خالی یا همراه با غذا مصرف شود، متفاوت خواهد بود. مصرف الکل با شکم خالی جذب را تسریع می‌کند. زمان رسیدن به اوج غلطت خونی، همچنین به طول مدتی که ضمن آن الکل مصرف می‌شود بستگی دارد. مصرف سریع، رسیدن به اوج غلظت را تسریع، و مصرف تدریجی، زمان آن را طولانی‌تر می‌کند. جذب الکل در مورد نوشیدنی‌هایی که غلظت الکل بالاتری دارند، سریع‌تر صورت گرفته و فرد زودتر به حالت مستی می‌رسد.

چگونه می‌توان تشخیص داد که فردی الکل مصرف کرده است؟

فردی که الکل مصرف می‌کند معمولاً خلق بسیار شاد و سرحالی پیدا می‌کند، اما رفتارهای او به‌گونه‌ای نیست که از سوی دیگران به‌نظر احمق یا دیوانه به‌نظر برسد. حافظه فرد خیلی زود تحت تأثیر قرار گرفته و قید و بندهای زیادی از رفتارهای او برداشته می‌شود که ممکن است در این حالت دست به رفتارهایی بزند که منجر به پشیمانی بعدی گردد و حتی ممکن است بعداً به خاطر نیاورد که او این رفتار را انجام داده است. تصمیم‌گیری‌های فرد نیز در این حالت تحت تأثیر قرار می‌گیرند. برخی افراد در این مواقع دست به معاملاتی می‌زنند که زندگی آن‌ها را در معرض خطر قرار می‌دهد. این افراد ممکن است بسیار بی‌قرار، پرخاشگر یا تکانشی شوند. در اثر زیاد مصرف الکل، کنترل فیزیکی از بین می‌رود و فرد تعادلش را از دست داده و تکلم بریده بریده و تاری دید پیدا می‌کند. از این‌رو احتمال تصادفات رانندگی، درگیری‌های فیزیکی و درگیر شدن در رفتارهای جنسی پرخطر در این افراد بسیار زیاد است.

اثرات کوتاه مدت مصرف الکل کدامند؟

الکل به سرعت وارد گردش خون شده و خود را به قسمت‌های مختلف بدن می‌رساند. اغلب سیستم‌های بدنی تحت تأثیر الکل قرار گرفته و فعالیت‌شان مختل می‌شود. بسته به میزان مصرف و شرایط فرد مصرف‌کننده، الکل می‌تواند دامنه وسیعی از اثرات کوتاه مدت و فوری را ایجاد نماید. برخی از آن‌ها عبارتند از:

شکسته شدن قید و بندها و ناتوانی در جلوگیری از بروز هیجانات

سرگیجه و برافروختگی چهره در نتیجه اتساع رگ‌های خونی

اثرات استفاده از الکل

افزایش ترشح اسید معده

اختلال عمومی در کارکرد مغز و دستگاه عصبی

ایجاد ناهماهنگی کلی در بدن

اختلال در مهارت‌های حرکتی

افت سرعت واکنش به محرک‌های محیطی

پرخاشگری

اختلال عمومی در حواس، تاری دید و تکلم بریده بریده

تهوع

فقدان هشیاری

مصرف سنگین الکل ممکن است ایجاد مسمومیت در فرد نماید که دوره‌های کوتاهی از سردرد، تهوع و در برخی اوقات استفراغ را به همراه دارد.

اثرات بلندمدت مصرف الکل کدامند؟

برخی از عوارض آسیب‌زای الکل مانند آنچه که ذکر گردید، پس از مصرف الکل و طی دوره کوتاهی رخ می‌دهند. اما الکل دارای عوارضی نیز هست که در طی مصرف بلند مدت این ماده و اغلب به‌صورت تدریجی و شاید طی سال‌ها بروز می‌یابند، مثل: نارسایی‌های کبدی، مشکلات قلبی عروقی، برخی سرطان‌های خاص و غیره.

مشکلات کبدی:

شایع‌ترین اختلال مرتبط با مصرف الکل می‌باشد. برخی از مصرف‌کنندگان الکل در اثر مصرف مزمن به هپاتیت الکلی یا التهاب کبدی دچار می‌شوند که علائم آن عبارت است از: تب، یرقان (زردی بیش از حد پوست، کرۀ چشم و ادرار) و دردهای نامعمول شکمی. هپاتیت الکلی در صورتی که مصرف الکل ادامه داشته باشد، می‌تواند منجر به مرگ نیز بشود. در صورتی که مصرف الکل متوقف و درمان صورت گیرد، شرایط عکس بوده و احتمال بهبود فرد وجود دارد. حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کسانی که مصرف سنگین الکل دارند، به سیروز کبدی یا زخم کبد مبتلا می‌گردند. افرادی که سیروز کبدی دارند، نباید به هیچ‌وجه الکل بخورند چرا که مرگ آن‌ها را در پی خواهد داشت. سیروز کبدی برگشت پذیر نیست، اما اگر فرد مصرف الکل را کنار بگذارد، شانس زنده ماندن او بیشتر خواهد شد. اگرچه درمان‌هایی برای این بیماری در دسترس است، اما ممکن است در برخی موارد به پیوند کبد نیاز باشد. افرادی که هپاتیت C دارند، در برابر آسیب‌های کبدی ناشی از مصرف الکل آسیب‌پذیرترند و مصرف الکل در این افراد به احتمال زیاد آن‌ها را با سیروز کبدی یا سرطان کبد روبه‌رو خواهد ساخت.

سرطان:

مصرف طولانی مدت الکل با احتمال ابتلا به برخی انواع سرطان، به‌ویژه سرطان‌های مری، دهان، گلو و حنجره ارتباط بسیار نزدیک دارد. برخی تحقیقات نیز حاکی از آنند که مصرف الکل در زنان احتمال ابتلا به سرطان سینه را افزایش می‌دهد. همچنین مصرف الکل با سرطان‌های روده و رکتوم نیز رابطه دارد.

پانکراتیت:

پانکراس یا لوزالمعده با ترشح انسولین، قند خون را تنظیم می‌کند. همچنین در هضم غذا نیز نقش مؤثری دارد. مصرف بلندمدت الکل می‌تواند به این عضو آسیب رسانده و منجر به شکل‌گیری بیماری پانکراتیت یا التهاب لوزالمعده گردد. پانکراتیت حاد می‌تواند با درهای شکمی شدید همراه باشد که کشنده هستند. پانکراتیت مزمن نیز با دل دردهای مزمن، اسهال و پایین آمدن شدید وزن فرد همراه است.

قلب:

مصرف سنگین الکل فرد را در برابر ناراحتی‌های قلبی آسیب‌پذیر ساخته و احتمال حملات قلبی، سکته و فشار خون را در افراد افزایش می‌دهد.

سیستم ایمنی:

الکل به‌طور کلی می‌تواند روی سیستم ایمنی بدن تأثیر گذارده و با تضعیف نمودن دفاع‌های بدن، فرد را در برابر بیماری‌های مختلف آسیب‌پذیر کند.

مغز:

مغز نوجوان هنوز در حال رشد بوده و به اثرات الکل بسیار حساس است. مصرف زیاد الکل در این دوره می‌تواند قدرت تصمیم‌گیری و قضاوت فرد را به شدت مختل ساخته و یا عوارض بلندمدت و پایداری روی حافظه برجای گذارد.

الکل به‌طور متوسط ۱۰ سال از عمر افراد مبتلا به سوء‌مصرف الکل می‌کاهد. الکل در مرگ‌های ناشی از مصرف مواد، در رأس سایر مواد قرار دارد.

سوالات متداول درباره مصرف الکل

1مصرف الکل چه اثراتی روی رانندگی دارد؟

تجمع الکل در خون باعث مختل شدن مهارت‌های لازم برای رانندگی می‌گردد و بسته به وزن فرد هر چه میزان تجمع یا غلظت الکل در خون او بیشتر باشد، خطرات جدی‌تری هنگام رانندگی او را تهدید خواهد کرد. الکل باعث می‌شود که دید فرد مختل شود، تمرکز حواس از دست برود، فرد دچار ناهماهنگی حرکتی گردد و علاوه بر آن و از همه مهم‌تر سرعت واکنش فرد به محرک‌های پیرامونی کاهش می‌یابد و از آن‌جایی که این موارد، عناصر بنیادی و ضروری برای رانندگی را تشکیل می‌دهند، راندن اتومبیل در حین مستی هم برای خود فرد و هم برای دیگران بسیار خطرناک بوده و حوادث جدی به‌دنبال خواهد داشت.

طبق قوانین موجود نیز رانندگی در زمانی که فرد تحت تأثیر الکل یا مواد قرار دارد، ممنوع بوده و در صورت بروز هرگونه تصادف یا سانحه‌ای در حین رانندگی، مقصر شناخته می‌شود.

2آیا مصرف الکل روی بارداری تأثیر می‌گذارد؟

در دورۀ بارداری، جنین در کنار مادر رشد می‌کند و هرچه که مادر می‌خورد یا می‌آشامد، بر جنین داخل شکم او نیز تأثیر می‌گذارد. اگر مادر این دوره الکل مصرف کند، جنین خود را در معرض خطرات و آسیب‌های جسمی، رفتاری و روانی قرار می‌دهد که اگر منجر به مرگ جنین هم نشود، ممکن است تا آخر عمر دوام داشته باشند. یکی از آسیب‌های جدی مصرف الکل در دوران بارداری، سندروم الکل جنینی است. نوزادی که با این بیماری به دنیا می‌آید ممکن است:

مصرف الکل در بارداری

وزن بسیار کمی در هنگام تولد داشته باشد.

با اختلالات خواب و خوردن همراه باشد.

در حواس بینایی و شنوایی مشکل داشته باشد.

در پیروی از دستورات و حتی یادگیری ساده‌ترین چیزها مشکل داشته باشد.

مشکلات جدی در تمرکز، توجه و یادگیری در مدرسه داشته باشد.

در تعامل با دیگران و کنترل رفتار خود با مشکل روبه‌رو باشد.

در تمام طول عمر خود نیاز به مراقبت‌های پزشکی داشته باشد.

افراد باردار باید به‌خاطر داشته باشند که هیچ‌یک از انواع الکل، کم‌خطرتر از سایر انواع نیست و مصرف هر نوع الکل د راین دوره می‌تواند عوارض خطرناکی به‌دنبال داشته باشد.

برخی والدین ادعا می‌کنند که خودشان یا دیگران در دوره‌های قبلی بارداری، الکل مصرف کرده و نوزادشان نیز ظاهراً با مشکلی روبه‌رو نبوده است. این افراد باید توجه داشته باشند که هر بارداری می‌تواند متفاوت از دیگری باشد و اگر یک دورۀ بارداری، با مصرف الکل دچار اشکال نشده، نمی‌تواند تضمینی وجود داشته باشد که دورۀ دیگر بارداری نیز بی‌خطر سپری شود و از آن‌جایی که عوارض الکل روی جنین، بهبودناپذیر است، بنابراین اجتناب از مصرف آن در دوران بارداری منطقی و عاقلانه‌تر به نظر می‌رسد.

3آیا مصرف الکل در کنار داروهای پزشکی ایجاد مشکل می‌کند؟

مصرف الکل به همراه سایر داروهای پزشکی که برای بیماری‌های مختلف نظیر سرماخوردگی، حساسیت، اضطراب، افسردگی، دیابت، بیماری‌های قلبی عروقی، بیماری‌های عفونی، دردهای عضلانی تجویز می‌شوند، می‌تواند خطرناک و در برخی موارد حتی ممکن است کشنده باشد. درواقع بیش از ۱۵۰ نوع دارو شناخته شده که با مصرف الکل تداخل ایجاد کرده و نباید به همراه الکل استفاده شوند. ساختار شیمیایی این داروها با الکل واکنش نشان داده و سلامت فرد را به خطر می‌اندازد. مثلاً اگر شما سرماخورده‌اید و قرص سرماخوردگی یا آنتی هیستامین مصرف می‌کنید، در صورتی که الکل بنوشید بیش از حد خواب‌آلود شده و خطرات جدی شما را تهدید خواهد کرد. همچنین مصرف الکل در حالی که فرد یک داروی ضددرد مثل استامینوفن مصرف کرده باشد، می‌تواند آسیب‌های جدی به کبد را به دنبال داشته باشد.

این مسئله در زنان و افراد مسن شدیدتر نیز می‌باشد و بنابراین ضروری است که وقتی بیمار بوده یا دارو مصرف می‌کنید، جداً از مصرف الکل خودداری کنید. در برخی موارد اثر داروها ممکن است حتی تا دو هفته پس از قطع مصرف آن‌ها هنوز در فرد وجود داشته باشد و مصرف الکل در این مدت نیز مشکل ساز خواهد شد. عکس این قضیه نیز می‌تواند صادق باشد، یعنی مصرف دارو در زمانی که بدن هنوز تحت تأثیر الکل قرار داشته باشد. بنابراین مصرف توأم بسیاری از داروها و الکل، حتی اگر به صورت هم‌زمان هم نباشد، خطرناک بوده و باید از آن اجتناب نمود.

4آیا اثرات الکل روی زنان و مردان یکسان است؟

بله، الکل تأثیر متفاوتی روی زنان و مردان دارد. حتی با درنظر گرفتن اختلاف در وزن بدن، زنان بیشتر از مردان در ازای مصرف میزان یکسان الکل، آسیب می‌بینند. علت این امر آن است که بدن زنان آب کمتری نسبت به بدن مردان دارد. چون الکل با آب بدن ترکیب می‌شود، یک میزان معینی الکل در بدن زنان غلظت بیشتری از بدن مردان می‌یابد. به عبارت دیگر، مثل آن است که همان میزان الکل در یک ظرف کوچک‌تری از آب ریخته شود که منجر به غلیظ‌تر شدن آب درون ظرف می‌انجامد. به همین دلیل زنان در برابر مصرف الکل آسیب‌پذیرتر از مردان هستند. به‌علاوه، مصرف مزمن الکل در زنان عورض شدیدتری نسبت به مردان برجای می‌گذارد. وابستگی به الکل و سایر مشکلات جسمانی مرتبط با مصرف الکل نیز از قبیل آسیب‌های مغزی، قلبی و کبدی در زنان سریع‌تر از مردان ایجاد می‌گردد.

5اثرات روانی اجتماعی الکل کدامند؟

فردی که تحت تأثیر الکل قرار دارد، ممکن است بسیار تکانشی، پرخاشگرانه و بدون تفکر دست به رفتارهایی بزند که موقعیت اجتماعی او را تخریب کنند. برخی اوقات نیز این افراد در یک دوره اضطراب یا افسردگی قرار می‌گیرند که این حالت نیز به نوبۀ خود تعاملات آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. هرچه فرد بیشتر الکل مصرف کند،

اثرات روانی

مشکلات بیشتری در خانه، محل کار، مدرسه، با دوستان و یا حتی با غریبه‌ها خواهد داشت. برخی از این مشکلات عبارتند از:

مشاجره و درگیری با اعضای خانواده

روابط تیره و مختل با همکاران، همکلاسی‌ها یا دوستان

غیبت مکرر از مدرسه یا محل کار که ممکن است منجر به از دست رفتن موقعیت‌های تحصیلی یا شغلی شوند.

روبه‌رو شدن با آسیب‌ها یا صدماتی (که برخی اوقات جبران ناپذیر می‌باشند) در اثر درگیر شدن با دیگران یا رفتارهای خشن و بی‌ملاحظه

مسائل قانونی (مثلاً دستگیر شدن به دلیل رفتار مستانه و تصادفات رانندگی)

محدود شدن روابط اجتماعی فرد به گروهی که بتواند به واسطه آن‌ها به الکل دسترسی یافته و یا مصرف نماید.

6چرا نوجوانان به مصرف الکل روی می‌آورند؟

الکل از جمله موادی است که بیشتر به‌صورت گروهی و در جمع دوستان و آشنایان مورد مصرف قرار می‌گیرد و این امر دال بر آن است که مهم‌ترین عامل در روی آوردن نوجوانان به مصرف الکل، فشار هم‌سالان یا قرار گرفتن در جمعی است که در آن الکل مصرف می‌شود. گروهی از نوجوانان فکر می‌کنند الکل آن‌ها را از بحران‌های دوران نوجوانی رها ساخته و تعاملات ایشان با دیگران را تسهیل می‌کند و آن‌ها سرحال، جذاب و خونسرد جلوه می‌دهد. اما وقتی این ماده به کرات مورد استفاده قرار گیرد خطر وابستگی و سوء‌مصرف را پیش می‌کشد و دیگر فرد قادر نخواهد بود بدون مصرف الکل در محیط‌های اجتماعی به خوبی ایفای نقش کند.

گروهی نیز به دلیل نگرش‌های غلطی که راجع به این ماده دارند، آن را استفاده می‌کنند. به‌عنوان مثال برخی معتقدند که الکل اثرات مثبتی بر خواب می‌گذارد. اما باید خاطر نشان ساخت که هرچند مصرف الکل به هنگام شب معمولاً به تسهیل در به خواب رفتن می‌انجامد (فرد سریع‌تر خوابش می‌رود)، اما اثرات نامطلوبی بر ساختار خواب دارد. الکل باعث می‌شود که دورۀ خواب عمیق کاهش یافته و فرد با بیدارشدن‌های مکرر و طولانی در شب مواجه شود و از آن‌جایی که اغلب واکنش‌های بدنی در طول خواب عمیق صورت می‌گیرند، این افراد با احساس خستگی در طول روز روبه‌رو شده و سوخت و ساز سلولی آن‌ها مختل می‌گردد.

تولیدکننده‌ها و توزیع‌کننده‌های الکل نیر اثرات مفید زیادی را در مصرف الکل تبلیغ می‌کنند از جمله این‌که مصرف روزانه یک گیلاس شراب قرمز از میزان بروز بیماری‌های قلبی عروقی می‌کاهد، اما چنین یافته‌هایی قطعی نبوده و بسیار قابل بحث هستند.

نوجوانان بسیاری مصرف الکل را تجربه می‌کنند، اما همه آن‌ها به این ماده وابسته نمی‌شوند.

خطر استفاده از الکل

خطر سوء‌مصرف الکل در برخی افراد، بیشتر از سایرین است:

آن‌هایی که مصرف الکل را در سنین پایین‌تر از ۱۵ سال تجربه می‌کنند.

کسانی که دارای والدین مصرف‌کننده الکل هستند.

کسانی که دوستان نزدیکی دارند که الکل یا سایر مواد را مصرف می‌کنند.

کسانی که مشکلات رفتاری از جمله پرخاشگری، رفتارهای ضداجتماع یا تکانشی بودن دارند.

کسانی که دارای تجربه حادثه آسیب‌زا در دوران کودکی داشته‌اند، مثل کودک آزاری؛

کسانی که با مشکلات تحصیلی عمده روبه‌رو هستند.

کسانی که والدین حمایت کننده ندارند و آن‌هایی که تجربه طرد یا بدرفتاری از سوی والدین‌شان دارند.

موارد مذکور در نوجوانان نیازمند توجه ویژه هستند، اما بدین معنی نیست که اگر یک یا چند مورد آن‌ها در مورد فردی صادق باشد، حتماً وی به سوء‌مصرف الکل مبتلا خواهد شد. بلکه این‌ها هشداری به‌ویژه برای والدین هستند که از شکل‌گیری این مشکل در فرزندان‌شان پیشگیری نمایند. به‌عنوان مثال در مورد نوجوانی که مشکلات رفتاری یا تحصیلی دارد، می‌توانند به مشاور مدرسه یا مراکز سلامت روان مراجعه و درصدد رفع مشکل فرزندشان برآیند و یا سعی کنند خودشان مصرف الکل را کنار گذارده، به حمایت فرزندشان پرداخته و ارتباط باز و صمیمانه‌ای با وی برقرار نمایند. همچنین با آگاهی و شناخت روش‌های پیشگیری از اعتیاد به فرزندان و خانواده خود کمک کنند.

آیا مصرف الکل ممکن است به اعتیاد به آن منجر شود؟

بله، مصرف طولانی‌مدت الکل در برخی افراد منجر به اعتیاد می‌شود. وابستگی به الکل که تحت عنوان الکلیسم شناخته می‌شود، از چهار ویژگی برخوردار است:

تمایل شدید برای مصرف: یک نیاز شدید و یا اجبار برای مصرف؛ برخی اوقات در افراد الکلی این نیاز به قوت نیاز فرد به غذا و آب می‌باشد.

از دست دادن کنترل: ناتوانی در کنترل خود در برابر مصرف الکل در موقعیت‌هایی که پیش می‌آید.

وابستگی جسمانی: بروز علائم ترک از جمله تهوع، لرز و اضطراب پس از توقف مصرف الکل به دنبال یک دوره مصرف سنگین آن؛

تحمل: نیاز مداوم به مصرف بیشتر الکل، یعنی فرد هر بار ناچار است میزان بیشتری الکل مصرف کند تا به لحظه اوج قبلی برسد.

شکل‌گیری اعتیاد به الکل در افراد متفاوت است. این امر به وراثت و نوع ژنتیک آن‌ها مربوط می‌شود که استعداد فرد برای ابتلا به اعتیاد در ترکیب با سایر عوامل محیطی افزایش می‌یابد.برخی از این عوامل عبارتند از: محل و نحوه زندگی، خانواده، دوستان و فرهنگ، فشار هم‌سالان و میزان در دسترس بودن الکل در محیط.

اگر فردی بخواد مصرف الکل را ترک کند، چه باید بکند؟

چنان‌چه شما الکل را به صورت گهگاهی و تفریحی مصرف می‌کنید، با توجه به آنچه در مورد مضرات و عوارض نامطلوب الکل ذکر گردید، بهتر است از هم‌اکنون با اراده‌ای محکم سعی کنید مصرف آن را کنار گذارده و از رفتن به مکان‌هایی که شما را به مصرف مجدد الکل می‌کشاند، اجتناب نمائید. مطمئن باشید بهترین فردی که می‌تواند به شما در این راه کمک کند، خود شما هستید و والدین نیز باید هشیار باشند که نوجوانان‌شان را در این راه مورد حمایت و همراهی قرار دهند. اما چنانچه مصرف‌کنندۀ مزمن الکل هستید و چهار ویژگی مذکور که در مورد الکلیسم عنوان شد را در خود می‌بینید و یا در ترک مصرف الکل ناتوان بوده و با وجودی که برای آن اقدام کرده‌اید بارها با شکست روبه‌رو شده‌اید، بهتر است به مراکز سلامت روان و ترک اعتیاد مراجعه و با گرفتن خدمات روانکاوی و درمان خدمات شناختی رفتاری و روانشناسی و مشاوره مشکل خود را مرتفع سازید.

اگرچه برخی افراد می‌توانند بدون دریافت کمک، مصرف الکل خود را کنار بگذارند، اما اغلب الکلی‌ها برای ترک این ماده نیازمند کمک متخصصان می‌باشند. با درمان و حمایت کافی، حتی کسانی که مصرف سنگین و مداوم دارند، نیز قادر خواهند شد که مصرف الکل را کنار گذارده و زندگی خود را دوباره بنا کنند.

پذیرش این واقعیت که برای مشکل مصرف الکل نیازمند کمک هستید، آسان نیست. اما به‌خاطر داشته باشید که هرچه سریع‌تر برای دریافت کمک در رفع این مشکل اقدام نمائید، شانس موفقیت شما برای ترک آن بیشتر خواهد بود. یکی از علل عمده‌ای که افراد مشکل سوء‌مصرف الکل‌شان را مخفی کرده و یا صحبت در این باره را دشوار می‌یابند، برداشت‌های غلط رایجی است که نسبت به افراد الکلی در جامعه وجود دارد. در جامعۀ ما مصرف الکل، کاری غیراخلاقی و حتی بدتر از مصرف هرگونه مواد مخدر به حساب می‌آید. از این‌رو ممکن است شرم ناشی از مصرف الکل شما را از رفتن به سوی دریافت کمک بازدارد. اما واقعیت آن است که الکلیسم نیز مانند سایر بیماری‌ها از جمله آسم، نوعی اختلال بوده که نیازمند درمان‌های خاص خود می‌باشد و بار ارزشی نباید برای آن قائل شد. در کلینیک‌های درمانی نیز با همین دیدگاه به این اختلال نگریسته می‌شود و قضاوتی متوجه خود فرد نخواهد بود.

 

کلینیک ترک اعتیاد آکسون با مجوز رسمی از وزارت بهداشت برای بستری، سم زدایی سریع و فوق سریع  و درمان بیماران اعتیاد، از بهترین و مجهزترین مراکز درمان اعتیاد در کشور می‌باشد. این مرکز از معدود مراکزی است که سیر درمان را زیر نظر روانپزشک و روانشناس در کنار سایر کادر درمانی متخصص خود انجام می‌دهد. در این مرکز از روش‌های جایگزین درمانی و نگهدارنده مانند متادون درمانی برای ترک اعتیاد استفاده نمی‌شود. روش درمانی ما، حذف کامل ماده اعتیاد آور از بدن بیمار می باشد، و بیماران را به ماده اعتیاد آور دیگر وابسته نمی‌کنیم. از جمله ویژه‌گی‌های بارز این مرکز این است که معتقدیم مهم‌ترین بخش از مراحل درمانی بیمار، بعد از ترخیص وی و بهبودی فیزیکی آن صورت می‌گیرد. ما پس از ترخصیص، بیمار و خانواده وی را به حال خود رها نمی‌کنیم. سیر درمان در کلینیک آکسون پس از سم زدایی و درمان فیزیکی با خدمات روانکاوی و روان شناختی اعتیاد ادامه پیدا می کند. این خدمات به صورت جلسات خصوصی، خانوادگی و یا گروه درمانی به بیماران ارائه می گردد.

والدین در پیشگیری از سوء‌مصرف الکل در نوجوانان چه نقشی دارند؟

پیشگیری از مصرف الکل

والدین می‌توانند با صحبت کردن با فرزندان‌شان در مورد خطرات مصرف الکل و سایر مواد اعتیادآور و داشتن نقش فعال و تأثیرگذار جهت پیشگیری از اعتیاد و باورهای غلط درباره اعتیاد روی حوزه‌های مختلف زندگی فرزندان‌شان مؤثر واقع شوند. برای بسیاری از والدین مطرح کردن موضوع سوء‌ مصرف مواد و الکل با فرزندشان، آسان نیست، ممکن است فرزندانتان سعی کنند بحث را منحرف ساخته و یا ممکن است خود شما از آنچه که عنوان می‌کنید و یا نحوۀ شروع بحث مطمئن نباشید. از این‌رو توصیه می‌شود قبل از آن‌که چنین بحثی را با نوجوانان‌تان آغاز کنید، خوب درباره آنچه که می‌خواهید به زبان بیاورید بی‌اندیشید و روند بحث را پیش‌بینی کنید. همچنین درباره واکنش‌های احتمالی فرزندتان و چگونگی پاسخ خود به احساسات و سوالات او تفکر نمایید. سپس زمانی را برای صحبت در مورد این مسئله برگزینید که هم شما و هم فرزندتان در شرایط مناسب و آسوده‌ای قرار داشته باشید.

به‌خاطر داشته باشید که لازم نیست که شما در همان صحبت اول، کلیه مطالب مربوط به مصرف الکل را پوشش دهید. درواقع شما باید در طی تماس و بحث‌های مداوم با فرزندتان در طول دوران نوجوانی، این مسائل را مطرح کنید که اولاً در کل این دوره پرخطر، تماس‌تان با وی را حفظ کرده باشید و دیگر آن‌که مطالب و بحث‌ها برای او تکراری و خسته‌کننده نشوند.

همچنین آگاه باشید که مکالمه شما باید به‌صورت یک بحث باشد یعنی هر دو طرف باید در آن شرکت داشته باشند و مراقب باشید که یک سخنرانی یک‌طرفه ارائه ندهید. موضوعات ذیل ممکن است به شما در شروع یا هدایت بحث در این زمینه کمک نمایند:

نگرش فرزندتان نسبت به الکل:

از فرزندتان سوال کنید که درمورد الکل په نظری دارد و راجع به مصرف الکل در نوجوانان چگونه فکر می‌کند.

به دقت و بدون آن‌که صحبت‌های او را قطع کنید، به حرف‌هایش گوش دهید.

حقایق مهم راجع به الکل:

در حالی که اغلب نوجوانان فکر می‌کنند همه چیز را راجع به الکل می‌دانند، اما مطالب و حقایق بسیاری در این مورد وجود دارد که نسبت به آن‌ها آگاهی ندارند. شما می‌توانید با مطرح کردن آن‌ها به بحث در این زمینه بپردازید. برخی از آن‌ها عبارتند از:

الکل یک ماده نیرومند است که بدن و ذهن را کند می‌سازد. این ماده هماهنگی حرکات را مختل می‌کند، سرعت واکنش فرد به محرک‌ها را کند کرده و به نگرش، تفکر صحیح و قضاوت فرد آسیب می‌زند.

آبجو و مشروب، کم خطر از “عرق یا لیکور” نیستند، بلکه محتوای همه آن‌ها یکسان بوده و عوارض یکسانی را نیز بر جای می‌گذارند. فقط تفاوت آن‌ها در حجم و غلظت الکل موجود در آن‌ها است. مثلاً ۱۲ گیلاس آبجو برابر با پنج گیلاس مشروب و یا ۱/۵ گیلاس عرق به بدن آسیب می‌رساند.

اغلب افراد نمی‌خواهند بپذیرند که الکل چه اثرات بدی روی آن‌ها می‌گذارد و برخی مدعی هستند که زمانی که الکل می‌خورند، هیچ تفاوتی با حالت طبیعی خودشان ندارند. اغلب تصادفات رانندگی در این حالت نیز به همین دلیل رخ می‌دهد که افراد فکر می‌کنند می‌توانند اتومبیل را کنترل کنند، در حالی که واقعیت این‌گونه نیست.

آیکون مشاوره درمان اعتیاد

ترک اعتیاد الکل

جهت دریافت اطلاعات در خصوص ترک اعتیاد الکل و مشاوره درمان اعتیاد می‌توانید با مشاورین ما تماس بگیرید.
تماس با ما