مقدمه

توسعه تجارت مواد مخدر که هر ساله زندگی تعداد زیادی از معتادان را به ورطه نابودی می‌کشاند، می‌تواند بزرگترین و ترسناک‌ترین تهدید برای تمام جوامع بشری باشد. تریاک قدیمی‌ترین و مشهورترین ماده مخدری است که بسیار اعتیادآور بوده واکثریت از عوارض کشیدن تریاک با سیخ و یا تزریق آن بی اطلاع هستند و چون در کشور ما نسبت به سایر مواد از شیوع مصرف بالاتری برخوردار است، باید مورد توجه ویژه قرار بگیرد. مراجعه بیماران برای ترک اعتیاد تریاک از بیشترین موارد در مراکز و کلینیک‌های ترک اعتیاد است.

ویژگی برتر مرکز بستری

آکسون بهترین مرکز بستری ترک‌اعتیاد شبانه‌روزی تهران

مرزهای مشترک ایران با کشورهای افغانستان و ترکیه که تجارت کنندگان مهم مواد مخدر هستند، باعث شده که این کشور به گذرگاه مهمی برای قاچاق موادی چون تریاک و سایر افیون‌ها از کشورهای آسیای شرقی به اروپا بدل گردد و این مسئله به شکل‌گیری مشکلات عدیده‌ای در رابطه با شیوع مصرف افیون‌ها به ویژه تریاک در کشور انجامیده است! تریاک به راحتی و با قیمت نازل‌تری نسبت به سایر مواد در دسترس افراد قرار می‌گیرد و به دلیل قدرت اعتیادزایی بالایی که دارد، یکی از حیطه‌های اصلی برنامه‌های مبارزه با مواد مخدر پیشگیری از اعتیاد را تشکیل می‌دهد. نگرش‌ها و باورهای غلط درباره اعتیاد به خصوص تریاک که در میان قشرهای مختلف جامعه رواج دارد، باعث گردیده که برخی افراد بدون آنکه از مضرات این ماده مخرب اطلاع صحیحی داشته باشند، به سمت آن گرایش پیدا کرده و یا حتی مصرف آن را به دیگران نیز توصیه نمایند. به منظور افزایش آگاهی افراد به ویژه نوجوانان که آسیب پذیرترین قشر جامعه در برابر اعتیاد می‌باشند، در این نوشتار، تریاک و مسائل مرتبط با آن مفید و قابل استفاده برای عموم به اختصار مورد بحث قرار گرفته است.

تریاک چیست و چگونه به دست می‌آید؟

تریاک

تریاک (Opium) از شیره منعقد شده تخمدان نارس گیاه خشخاش به دست می‌آید و ماده‌ای است خمیری به رنگ قهوه‌ای که بر حسب نوع و منطقه پرورش آن، از قهوه‌ای روشن تا تیره وجود دارد. تریاک و مشتقات آن را افیون‌ها یا اپیوئیدها می‌نامند.

گیاه خشخاش که در لاتین به آن پاپیور سامنی فروم (Papaver Somniferum) گفته می‌شود، بوته‌ای است یک ساله که در مناطقی با آب و هوای گرم و خشک به ویژه در امتداد کوه‌هایی که از ترکیه تا آسیای جنوبی (لائوس) کشیده شده‌اند، می‌روید. این گیاه همچنین در آمریکای جنوبی به وفور یافت می‌شود.

رشد سالانه این گیاه به ارتفاعی معادل 70 تا 110 سانتی‌متر می‌رسد. در اواسط بهار، بعد از این که گل‌های رنگارنگ آن کم کم شروع به ریختن می‌کند، از میان گل‌ها کپسول یا تخمدان بیضی شکلی ظاهر می‌شود که به آن گرز خشخاش می‌گویند. این گرزها در اواخر بهار و اوایل تابستان دارای پوست سبزی است که به زردی می‌گراید. البته، قبل از این که میوه گیاه خشک و زرد شود به روش خاص مبادرت به تیغ زدن آن می‌نمایند. این کار به وسیله افرادی که تجربه خاصی در تیغ زدن دارند ، صورت می‌گیرد. آنان در ساعات اولیه شب با تیغ‌های مخصوص چندین شیار افقی یا عمودی و یا مورب بر روی گرزها ایجاد می‌کنند. صبح روز بعد، شیره سفید رنگی از محل شکاف‌های گرز به بیرون ترشح می‌کند و پس از گذشت یک شبانه روز در مجاورت هوا به رنگ قهوه‌ای و گاهی سیاه درمی‌آید و به حالت صمغی چسبیده بر جدار خارجی تخمدان باقی می‌ماند که آن را تراشیده و در پیاله‌های مخصوص جمع‌آوری می‌کنند.

این محصول در این هنگام همان تریاک خام است که روانه بازار سیاه می‌گردد. تریاک خام هم به صورت دود کردن و هم خوراکی مصرف می‌شود اما نمی‌توانند آن را تزریق کنند ، چون هنوز مملو از باکتری و قارچ‌های مختلف می‌باشد. تریاک خام پس از پرورده شدن، پاک و تصفیه می‌گردد که از آن فراورده‌ها و داروهای مختلف (چه قانونی مثل مرفین ، کدئین و … و چه غیر قانونی مثل تریاک یا هروئین) تهیه می‌گردد. تریاک پرورده به ابعاد و اشکال متفاوت مانند حبه، لول، کیک در بازار قاچاق مواد مخدر یافت می‌شود.

تاریخچه تریاک چیست؟

بوته خشخاش از گیاهان آسیای صغیر بوده است. این گیاه حدود 2500 سال قبل در منطقه مدیترانه کشت می‌شده است. سابقه این گیاه را تا 5000 سال قبل هم ذکر می‌کنند. از آثاری که از سومری‌ها باقی مانده است. چنین برمی‌آید، آن‌ها این ماده را استعمال می‌کرده‌اند و به آن گیاه شادی بخش می‌گفتند. در نوشته‌های هومر شاعر یونانی که احتمالاً 600 سال قبل از میلاد می‌زیسته اشاره به گل خشخاش به چشم می‌خورد. زنان مصری از شربت تریاک برای فرونشاندن خشم و تسکین غم استفاده می‌کرده‌اند. بقراط در 400 سال قبل مسیح و نئوفراست در همان تاریخ از تریاک برای درمان اسهال و رفع درد استفاده می‌کرده‌اند. گروه‌های مختلف از جمله پزشکان برجسته ایرانی مثل ابوعلی سینا و زکریای رازی نیز تریاک را برای انواع دردها تجویز می‌کردند که به صورت شربت یا با بلعیدن آن به صورت جامد مورد مصرف قرار می‌گرفت. در حدود اواسط قرن هفدهم میلادی، زمانی که کشیدن تریاک در چین متداول گشت، مشکلات جدی اعتیاد به این ماده نمایان شد.

در قرن هجدهم تریاک راه به سوی اروپا و آمریکای شمالی باز نمود و یکی از اقلام تجاری مهم آسیای شرقی را تشکیل داد. با شیوع اعتیاد به تریاک و روشن شدن عوارض این داروی خطرناک، کم کم مبارزه علیه مصرف آن و جلوگیری از قاچاق این ماده در کشورهای مختلف شروع شد. امپراطور چین در سال 1839 بیش از 200،000 صندوق که حاوی حدود یک میلیون و نیم کیلو تریاک بود، را مصادره کرده و در میان ابراز احساسات مردم، آن‌ها را آتش زد، آتشی که 20 روز روشن بود. این تلاش‌ها برای کنترل اعتیاد به تریاک در سایر کشورها نیز به طور جدی دنبال شده و تاکنون نیز ادامه دارند اما علی رغم ممنوعیت خرید و فروش این ماده و اطلاع رسانی‌های گسترده در این زمینه، هنوز نگرش‌های غلط و آثار به جا مانده از قرون وسطی راجع به تریاک، سالیانه هزاران نفر را در سراسر دنیا به کام مرگ می‌کشاند.

اگر فرد بخواهد مصرف تریاک را ترک کند ، چه باید بکند؟

فردی که قصد ترک اعتیاد تریاک را دارد، باید آگاه باشد که ترک کامل اعتیاد و رهایی از وابستگی روانشناختی به این ماده مخدر، مستلزم دریافت خدمات روان درمانی اعتیاد، روانکاوی اعتیاد، خدمات روانشناسی و مشاوره جهت جلوگیری از بازگشت دوباره به‌سوی مواد مخدر می‌باشد. ترک تریاک با متادون یکی از روش‌های درمان اعتیاد می‌باشد که  امروزه در اکثر مراکز درمانی به بیماران تجویز می‌گردد در صورتیکه فقط مواد مصرفی شخص تغییر می‌کند و او جز مصرف اولیه خود به ماده دیگری نیز وابستگی پیدا می‌کند! وی باید بداند برای یک درمان موفق نیازمند آن است که به نیروهایی مجهز شود که بتواند در برابر مشکلات و موقعیت‌هایی که او را به ورطه اعتیاد کشانده‌اند، به‌خوبی مقابله نماید تا بار دیگر تسلیم نگردد.آلکالوئیدها یا مواد قلیایی موجود در تریاک پس از ورود به سیستم بدن فرد مصرف کننده حدود 24 تا 48 ساعت باقی می‌مانند اما اثرات ظاهری این مواد روی بدن و احساسات خوشایندی که به دنبال مصرف آن به فرد دست می‌دهد، تنها حدود چهار ساعت دوام می‌یابند.مصرف تریاک می‌تواند به سرعت یک اعتیاد جسمانی و روان‌شناختی برای مصرف کننده ایجاب کند، اگرچه درمان اعتیاد تریاک برای آن‌هایی که گرفتار شده‌اند، امری غیرممکن نیست و نیازمند به‌کارگیری عوامل مختلف فردی و اجتماعی است. دریافت حمایت و ارائه مشاوره با متخصصین نقش به‌سزایی در کمک به ترک اعتیاد تریاک دارد. با پذیرش و بستری در  مجهزترین و بهترین کلینیک‌ ترک اعتیاد آکسون در تهران و با استفاده از تجربه ترک تریاک دیگر بیماران و گرفتن بهترین خدمات روانکاوی و خدمات شناختی رفتاری تا حد زیادی می‌توانیم در ترک و رفع خماری تریاک و همچنین پیشگیری از عود مجدد جلوگیری نمائیم.

تریاک

بهترین و سریع ترین روش ترک تریاک در کلینیک ترک اعتیاد آکسون:

بسیاری از افرادی که اعتیاد به تریاک داشته‌اند، از طریق بستری در کلینیک‌ ترک اعتیاد شبانه‌روزی آکسون توانسته اند به روش سم‌زدایی تریاک، مراحل درمان اعتیاد خود را سپری کنند و در بسیاری از بیماران هیچ خطری آن‌ها را تهدید نکرده است. برای ترک تریاک فرد مصرف کننده، می‌بایست زیر نظر روانپزشک متخصص، در طی 15 روز بستری شوند و مراحل درمان اعتیاد را طی کنند. البته این زمان تنها برای درمان سم‌ زدایی تدریجی بدن فرد بیمار و برطرف ساختن اثرات تریاک روی جسم وی محسوب می‌گردد. توان‌بخشی و درمان اعتیاد یک فرآیند چند وجهی، چند مرحله‌ای و طولانی مدت می‌باشد. سم‌زدایی مواد مخدر از بدن و نجات فرد از وابستگی جسمی به ماده مخدر ، تنها بخش مقدماتی مسیر اعتیاد را تشکیل می‌دهد. در واقع سم‌زدایی جسمانی و آن‌چه در تبلیغات مختلف تحت عنوان “ترک اعتیاد یک روزه، ترک اعتیاد سریع یا ترک اعتیاد فوق سریع” خوانده می‌شوند، برای تغییر الگوی اعتیاد کافی نبوده و در صورتی که با سایر وجوه درمان اعتیاد همراه نگردد، احتمال عود بسیار بالایی خواهد داشت. کلینیک بستری ترک اعتیاد آکسون ترکیبی از طرح‌های مختلف سم‌زدایی مواد مخدر، تکنیک‌های بازتوانی به طور مداوم ارتقاء یافته، دسترسی به تجهیزات پزشکی مدرن و درمان دارویی بسیار موثر، ایمنی و ترک اعتیاد شما را تضمین می کند. کلینیک شبانه‌روزی آکسون تیم کاملی از متخصصان، جهت دادن انواع خدمات از قبیل : خدمات ترک اعتیاد، روانکاوی اعتیاد ، خدمات روانشناسی و روانپزشکی و نقش تغذیه در ترک اعتیاد جهت ترک تریاک و جلوگیری از بازگشت مجدد به سوی این مواد مخدر می‌باشد.مرکز سم‌زدایی و ترک اعتیاد آکسون در تهران برای سم‌زدایی سریع و فوق‌سریع ترک تریاک عمل پاکسازی بدن را انجام می‌دهد و از جدیدترین داروی ترک اعتیاد تریاک، داروی نالتروکسان که خود داروی ضد مخدر می‌باشد را جایگزین ماده‌ی تریاک می‌کند و گیرنده‌های مغزی را از ماده‌ی تریاک پاک می‌کند و بعد از مرحله‌ی سم‌زدایی درمان‌های مکمل آن اغاز می‌گردد و زمان ترک تریاک را کوتاه‌تر می‌کند.

کلینیک بستری ترک اعتیاد آکسون در زمینه درمان اعتیاد به تریاک و به اصطلاح ترک تریاک خدمات درمانی ویژه و تخصصی به بیماران ارائه می‌دهد. در این مرکز ترک اعتیاد کلیه بیماران بنا به نوع مواد مخدر مصرفی، میزان مصرف، شرایط جسمانی، پیش زمینه‌های روانی و غیره، مراحل درمان خاص خود را سپری می کنند. بیماران پس از بستری زیر نظر روانپزشک سم‌زدایی می‌شوند و علاوه بر ویزیت‌های روزانه روانپزشک و تجویز داروهای غیر مخدر و غیرنگه دارنده، تیم روانشناسی نیز به صورت روزانه جلسات مشاوره فردی، گروهی و خانوادگی را برای آن ها برگزار می‌کند. در این مرکز پروسه درمان پس از ترخیص فرد بیمار از کلینیک همچنان ادامه دارد. برگزاری جلسات گروه درمانی جهت بررسی وضعیت بیمار و تلاش برای رفع مشکلات روانشناختی وی ادامه پیدا می‌کند. بسته به شرایط فرد ممکن است از یک تا شش ماه به طول بی‌انجامد. بنابراین روند ترک اعتیاد تریاک مستلزم اراده قوی و استوار خود فرد و همراهی و صبوری خانواده و اطرافیان وی می‌باشد.

مشتقات تریاک کدامند؟

از تریاک حدود 25 نوع ماده قلیایی یا آلکالوئید مثل مرفین، کدئین، متادون و … مشتق شده است. مهم‌ترین آلکالوئیدهای تریاک عبارتند از مرفین، نارکوتین، پاپاورین، تبائین، کدئین و نارسئین که مصارف پزشکی داشته و به منظور تسکین درد تجویز می‌شوند، اما در موارد بسیاری مورد سوء مصرف نیز قرار می‌گیرند.

تریاک علاوه بر آن که به صورت خام و یا پرورده مصرف می‌شود، در قالب سوخته تریاک نیز مورد مصرف قرار می‌گیرد.

سوخته تریاک: پس از مصرف تدخینی (دود کردن) تریاک با وافور، ماده‌ای به رنگ قهوه‌ای سوخته و براق به دست می‌آید که “سوخته تریاک” نام دارد. گاهی آن را در آب حل کرده و شربت بنفش رنگی که به دست می‌آید را مصرف می‌کنند.

شیره تریاک: سوخته تریاک را در آب حل می‌کنند و می‌جوشانند و سپس آن را از صافی عبور می‌دهند و آنچه که باقی می‌ماند تفاله نام دارد، محلول حاصل را مجدداً حرارت می‌دهند که با این کار ماده خمیری و سفت و غلیظی به رنگ قهوه‌ای روشن به دست می‌آید که “شیره” نام دارد. شیره تریاک خیلی قوی‌تر از تریاک است و به صورت تدخینی و یا خوراکی مورد مصرف قرار می‌گیرد.

       وسایل کشیدن تریاک شامل چراغ الکلی، سوزن، سیخ، گیره، چاقو، اسفنج برای تمیز کردن سوخته تریاک و ظرفی کوچک برای جمع آوری سوخته تریاک.

تریاک چگونه مصرف می‌شود؟

تدخین تریاک (دود کردن) یا کشیدن به وسیله وافور و یا با وسایلی مثل سیخ و سنجاق، قلیان و قل قل (وسیله ای شبیه قلیان که به صورت دست ساز و با استفاده از یک بطری و مقداری شیلنگ پلاستیکی ساخته می‌شود).

خوردن تریاک به صورت قرص‌های تریاک یا به وسیله حل کردن در آب یا چای و نوشیدن آن

       تزریق تریاک در این روش، تریاك را با آب حل كرده و در یك قاشق فلزی می‌ریزند و آن را كمی حرارت می‌دهند. سپس آن را روی پنبه یا اسفنج می‌ریزند و با سرنگ می‌كشند و داخل ورید تزریق می‌كنند.

چرا برخی افراد به مصرف تریاک روی می‌آورند؟

تریاک

یکی از عمده‌ترین علل رویارویی افراد به سمت مصرف تریاک، نگرش‌های نادرستی است که در جامعه نسبت به مواد مخدر وجود دارد. برخی از نگرش‌ها و باورهای غلط درباره تریاک که درمیان عوام رواج دارند همانند این‌که تریاک هنوز در مجالس برخی نقاط کشور به عنوان وسیله پذیرایی از مهمان‌ها و مایه منزلت میزبان تلقی می‌گردد و به وفور در اختیار افراد قرار می‌گیرد. همچنین این ماده توسط افراد بسیاری به عنوان علاج انواع دردها و ناراحتی‌ها تجویز می‌گردد! عوامل دیگری نیز وجود دارد که موجب می‌گردد فرد همچنان مصرف کننده تریاک باشد، عواملی از قبیل: مواجهه شدن با افرادی که در روزهای اعتیاد با آن‌ها مراوده داشته است، یا بازگشت به مکان‌ها و محیط‌های قبلی و یا حتی چیزهای کوچکی مثل بو یا هر چیزی که بتواند با یادآوری خاطرات گذشته، برای او استرس روانشناختی ایجاد نماید، می‌تواند عزم فرد را برای کنار گذاشتن همیشگی مواد مخدر خدشه دار ساخته و او را مجدداً به مسیر قبلی بکشانند. لذا فردی که قصد ترک اعتیاد تریاک را دارد باید حتماً مشاوره‌های لازم را برای اطمینان‌یابی از پیش‌گیری از عود ضروری می‌باشند را دریافت کند. این سوال پیش می‌آید برای ترک تریاک چه چیزی خوب است؟ میتوان مصرف اغذیه پرانرژی و مایعات همراه با ورزش‌های روزمره و مراقبت خانوادگی و تفریحات سالم و شادی‌بخش را به عنوان ضروریات و اقدامات واجب در روزهای ترک اعتیاد نام برد.

در صورت مصرف تریاک چه اتفاقی می افتد؟

‌پس از مصرف تریاک، سه پیامد متفاوت رخ می‌دهد:

1 اول آن که در فرد “وابستگی جسمی” ایجاد می‌شود. وابستگی جسمانی زمانی رخ می‌دهد که بدن به‌طور مکرر در مرض مواد شیمیایی قرار گرفته و با حضور آن‌ها سازگار می‌شود و زمانی که به‌طور ناگهانی مصرف مواد مخدر قطع شود، علائم محرومیت مثل تهوع، دردهای عضلانی، لرز، تعریق در فرد مصرف کننده ایجاد خواهد شد که خوشایند نیست به‌طوری که فرد را مجبور می‌سازد فواصل زمانی مشخص (8 تا 12 ساعت) از این ماده استفاده کند، تا اضطراب غیر قابل تحمل ناشی از محرومیت از مواد را از بین ببرد.

2 پیامد دیگر مصرف تریاک، “تحمل” است. تحمل زمانی رخ می‌دهد که بدن ابتدا در ازای مصرف مقدار کمی از ماده مخدر پاسخ داده و فرد به احساس لذت می‌رسد امٌا هر چه زمان پیش می‌رود و مصرف مواد ادامه می‌یابد، بدن نسبت به ماده مورد مصرف تحمل پیدا کرده و فرد مجبور است هر بار برای آن‌که احساسات خوشایند قبلی را تجربه کند، میزان بیشتری از ماده را مصرف نماید و بدین ترتیب روز به روز میزان مصرف مواد در او بیشتر می‌شود.

3 پیامد دیگر مصرف تریاک، “وابستگی روان‌شناختی” به آن است. وابستگی روان‌شناختی زمانی رخ می‌دهد که فرد تمایل شدیدی به مواد  مخدر پیدا می‌کند و تحت هر شرایطی با ولع به دنبال به دست آوردن این ماده می‌رود. در واقع این نوع وابستگی ، همان اعتیاد روانی است و به دلیل قدرت و نیروی بالایی که دارد ، غلبه بر آن دشوارتر از اعتیاد جسمانی خواهد بود. این حالت حتی پس از ترک جسمانی مواد مخدر هنوز باقی مانده و علت اینکه ترک اعتیاد تریاک در بسیاری از بیماران با شکست روبرو شده و دوباره به سمت مواد مخدر گرایش می‌یابند، نیز همین وابستگی روانشناختی به مواد مخدر است.

آیا مصرف تریاک ممکن است به اعتیاد به آن منجر شود؟

بله، مصرف تریاک بسیار اعتیاد آور است. تریاک، می‌تواند احساس لذت سریع و شدیدی ایجاد کند که پس از آن احساس رخوت و آرامش به فرد مصرف کننده دست می‌دهد. این مسئله باعث می‌شود که فرد بارها و بارها برای تجربه این حالات به مصرف تریاک بپردازد و لذا سیستم‌های مغزی او سریعاً به مصرف ماده وابسته می‌شوند و اعتیاد به تریاک شکل می‌گیرد.افرادی که تمایل به ترک اعتیاد تریاک دارند اگر زیر نظر پزشک متخصص اقدام به ترک نمایند بسیار موفق‌تر از کسانی هستند که ترک تریاک به روش سنتی را جایگزین بهترین درمان ترک اعتیاد تریاک کرده اند! بهترین و سریع ترین روش ترک اعتیاد تریاک با جدیدترین داروهای روانپزشکی جای هیچ‌گونه اضطراب و نگرانی بابت مسائل ترک اعتیاد و درمان را برای همراهان بیمار باقی نمی‌گذارد زیرا در کلینیک‌ تخصصی ترک اعتیاد آکسون، تیمی متشکل از روانپزشک، روانشناس، روان پرستار و مددکار اجتماعی به فرد کمک می‌کنند تا مراحل جسمانی و روانی ترک اعتیاد را با موفقیت پشت سر گذارده و کلیه درمان‌های دارویی و روان‌شناختی مورد نیاز مراجع در اختیار وی گذارده می‌شوند و فرد و خانواده وی، حمایت‌های لازم برای ترک مواد مخدر را دریافت می‌کنند.

چگونه می‌توان فهمید که فردی به تریاک معتاد شده است؟

اگر کسی بین یک با دو هفته به‌طور مستمر از مواد افیونی استفاده کند، در صورتی که این مواد به بدن وی نرسند، علائم ترک در وی به‌وجود می‌آیند و او ناچار است برای گریز از این علائم دوباره تریاک مصرف کند، در این صورت است که اعتیاد در وی شکل گرفته است. این علائم شش تا هشت ساعت پس از آخرین مصرف ظاهر می‌شوند، معمولاً روز دوم یا سوم به اوج خود می‌رسند. این علائم عبارتند از :

اشک ریزش، آب ریزش بینی، تعریق و خمیازه کشیدن (این علائم هشت تا ده ساعت پس از قطع مصرف بروز می‌کنند)

بی‌قراری، تحریک پذیری، افسردگی، بی‌خوابی و پرش عضلانی (تشنج)

گرفتگی عضلانی، درد استخوانی و کشیده شدن عضلات

دل پیچه و اسهال

سیخ شدن موهای بدن

سکسکه و عطسه

اتساع مردمک‌ها (که در این حالت نور آفتاب چشم بیمار را آزار می‌دهد که باید برای درمان آن از عینک آفتابی استفاده کرد)

بی نظمی درجه حرارت بدن (تب، کاهش دمای بدن و احساس سرما و لرز) در ضمن این حالت ممکن است 26 تا 30 هفته طول بکشد

تمایل یا ولع شدید به مصرف مجدد (Gnivarc)

اما در صورتی که مصرف تریاک متوقف شده و مراحل ترک تریاک با موفقیت پشت سر گذارده شوند، علائم مذکور پس از هفت تا یازده روز بعد از درمان اعتیاد فروکش می‌کنند. امٌا بی‌قراری، تحریک پذیری، پرخاشگری، اختلال خواب، افسردگی و به‌ویژه اشتیاق شدید برای مصرف مجدد مواد ممکن است تا ماه‌ها پس از ترک باقی بمانند که در این زمان خدمات روانشناسی، کار درمانی، گروه درمانی و خانواده درمانی می تواند موجب گردد که بیمار بتواند اشتیاق خود را برای مصرف مجدد کنترل نماید.

چگونه می‌توان تشخیص داد که فردی تریاک مصرف کرده است؟

تریاک اینفوگرافیک

کسانی که برای اولین بار تریاک مصرف می‌کنند، تهوع پیدا کرده و استفراغ می‌کنند. مردمک‌ها ریز می‌شوند ، نبض و ضربان قلب کند شده، فشار خون پایین می‌آید و تنفس نیز آهسته می‌گردد. به دنبال این وضعیت بدنی، فرد احساس گرمی، لذت و آرامش پیدا می‌کند و ممکن است به خواب عمیقی فرو برود. علائم زیر و یا مواردی از آن‌ها، بسته به میزان و نوع ماده مصرفی در کسی که تریاک مصرف کرده باشد، قابل تشخیص است:

شنگولی و سرحالی

احساس گسستگی عاطفی

فقدان درد یا استرس

دگرگون شدن خلق و فرایندهای اخلاقی

خواب آلودگی زیاد

تهوع و استفراغ

کاهش اشتها

کاهش تحریکات جنسی

خارش نقاط مختلف پوست

تکرار ادرار

تعریق زیاد

ناتوانی در تمرکز

اختلال در بینایی

ناهماهنگی حرکتی

 

 

 

آیا مصرف تریاک می‌تواند مصرف سایر مواد را در پی داشته باشد؟

تریاک از خانواده افیون‌ها بوده و ماده اصلی تشکیل دهنده آن مرفین می‌باشد (از هر ده کیلوگرم تریاک، یک کیلوگرم مرفین به‌دست می‌آید). چون سلول‌های مغز به سرعت نسبت به این مواد شیمیایی تحمل پیدا می‌کنند، فرد ناچار است هربار به مصرف بیشتری از این مواد بپردازد تا بتواند به احساس خوشایند قلبی برسد و رفته رفته ممکن است به انواع قوی‌تری افیون‌ها که مرفین بیشتری دارند (مثل هروئین) کشیده شود.

عوارض کوتاه مدت مصرف تریاک کدامند؟

آثار مصرف مواد افیونی مثل تریاک که تا هشت ساعت پس از مصرف باقی می‌مانند ، عبارتند از :

تغییرات رفتاری یا روانی (ابتدا سرخوشی و نشئگی و سپس بی‌اعتنایی، کج خلقی، پرخاشگری، بی‌قراری یا کندی و اختلال در تشخیص و قضاوت)

تهوع و استفراغ

کاهش احساس درد

احساس گرما ، گر گرفتگی و خارش بینی

سنگینی دست و پا و رخوت

خشکی دهان

کاهش فشار خون

انقباض مردمک (سوزنی شدن مردمک)

انقباض عضلات صاف حلب و مجاری صفراوی (در نتیجه احساس درد در پهلو و شکم)

افت عملکرد شغلی و اجتماعی

عوارض بلند مدت مصرف تریاک کدامند ؟

اولین و مهم‌ترین عارضه مصرف طولانی مدت تریاک، اعتیاد است. این مواد مخدر به شدت اعتیاد آورند و تنها با چند بار مصرف نسبت به آن‌ها وابستگی و تحمل ایجاد می‌شود. عوارض دیگری که در اثر مصرف تریاک در فرد ایجاد می‌شود (هر چند تنها محدود به این موارد نمی‌گردند) عبارتند از:

کاهش فعالیت روده‌ها و یبوست مزمن

خارش و تیره شدن رنگ پوست، تیرگی لب‌ها، کهیر

بی اشتهایی و سوء تغذیه و کاهش وزن

پایین آمدن سطح سلامت به علت بی‌توجهی به وضعیت بهداشتی و مراقبت های فردی

کاهش علایق و انگیزه‌ها

تغییر ساعت خواب و بیداری، بی‌خوابی هنگام شب و خواب آلودگی و چرت زدن در طول روز

کاهش میل جنسی و اختلال نعوظ در مردان

به‌هم خوردن دوره‌های قاعدگی در زنان

مشکلات باروری و مرده‌زایی در زنان

تضعیف دفاع بدن در مقابل بیماری‌ها و احتمال ابتلا به عفونت‌های ویروسی مثل ایدز، هپاتیت، عفونت‌های پوستی، آبسه و … در صورت تزریق این مواد

بی‌حسی و عدم تعادل بدنی

آسیب‌های ریوی، کبدی و کلیوی

ایست تنفسی و مرگ به دنبال مصرف زیاد

تریاک چه اثراتی روی مغز می‌گذارد؟

مواد افیونی از جمله تریاک با کاهش جریان خون در نواحی خاصی از مغز، اثر تضعیف کننده روی آن دارند، یعنی فعالیت‌های مغز را کند می‌کنند. مغز انسان به‌طور طبیعی گیرنده‌هایی برای مواد افیونی دارد، چرا که ساختار این مواد بسیار شبیه اندورفین‌هایی است که خود مغز تولید می‌کند. این اندورفین‌ها در زمانی که فرد با درد یا استرسی رو‌به‌رو می‌شود ترشح می‌گردند. آن‌ها فواصل بین سلول‌های عصبی را پر کرده و مانع از آن می‌شوند که این سلول‌ها پیام‌های درد را مخابره کند و بدین ترتیب باعث کاهش احساس درد در فرد می‌گردند، افیون‌ها نیز با همین مکانیسم باعث احساس لذت در فرد مصرف کننده می‌شوند، اما در صورتی که به‌صورت مداوم و طولانی مدت مصرف شوند، فرد به آن ماده وابستگی پیدا می‌کند، چون مغز به حضور پیوسته مواد مخدر عادت کرده و این مواد جایگزین اندور‌فین‌های طبیعی مغز می‌شوند و لذا اگر مواد مخدر به سلول‌های مغزی نرسند، احساس درد در انسان ایجاد می‌شود و او ناچار است برای رهایی از این وضعیت دائماً مواد مصرف کند.

برخی از باروهای غلط درباره تریاک


1آیا تریاک باعث افزایش قوای جنسی می‌شود؟!
یکی از علل شایع گرایش به تریاک در کشور ما به ویژه در بین مردان، ناتوانی جنسی است اما واقعیت آن است که تریاک یک ماده کند کننده بوده و با پایین آوردن تحریکات جنسی، ارگاسم را به تأخیر می‌اندازد. این ویژگی تریاک پس از چند بار مصرف باعث می‌گردد که چرخه قاعدگی در زنان به هم خورده و در مردان نیز اختلال نعوظ شکل بگیرد و در نهایت توان و میل جنسی در هر دو جنس را کاهش می‌دهد.

2آیا مصرف تریاک برای افراد مبتلا به دیابت مفید است؟!
برخی افراد مبتلا به دیابت معتقدند که مصرف تریاک با افزایش سوخت و ساز سلول‌ها، باعث پایین آمدن قند خون آن‌ها می‌شود. اما باید دانست که تریاک نه تنها دیابت را کنترل نمی‌کند بلکه چون مانع ترشح انسولین از پانکراس می‌شود، ممکن است باعث وخیم‌تر شدن بیماری نیز بشود. همچنین دیابت و تریاک اثر توأم روی یکدیگر داشته و هر کدام به تنهایی می‌توانند آستانه درد را در فرد افزایش دهند ، به طوری که اگر یک فرد دیابتی که تریاک مصرف کرده باشد در معرض خطر سکته قلبی و یا دردی مثل آپاندیسیت قرار بگیرد، ممکن است متوجه دردها و علائم هشدار دهنده آن نشود، تا جایی که احتمالاً راه نجاتی برای بیمار وجود نداشته باشد.

3آیا تریاک اثر آرام بخش روی درد نوزادان دارد؟!
برخی از قدیمی‌ها برای تسکین درد نوزادان به ویژه زمان دندان درآوردن آن‌ها با خوراندن محلول تریاک و یا با فرستادن دود آن درون ریه‌های نوزاد سعی می‌کردند که او را خواب آلود کرده و ساکت نمایند، اما این کار در بسیاری از موارد ممکن است به سوء تغذیه، مسمومیت و یا حتی مرگ آن‌ها منجر شود و در غیر این صورت هم باعث می‌شود که این نوزادان در آینده به کودکان ضعیفی تبدیل شوند که قوای ذهنی کمی داشته و ممکن است قادر به خواندن و نوشتن نباشند.

4آیا مصرف تریاک انسان را از غم و غصه نجات می‌دهد؟!
یکی از دلایل گرایش به اغلب مواد مخدر از جمله تریاک، این است که تصور می شود مواد می‌توانند انسان را از لحاظ روانشناختی به آرامش رسانده و احساس خوشی و لذت به فرد بدهند‌. اما در واقع این حالات که پس از مصرف مواد ایجاد می‌شوند بسیار زودگذر و سطحی هستند و مصرف طولانی مدت مواد نه تنها نمی‌تواند ضامن شادی و آرامش روانی فرد باشد، بلکه به مشکلات عدیده روانشناختی از جمله افسردگی، خلق ناپایدار، بی‌قراری و پرخاشگری در افراد نیز منتهی می‌گردد.

ارتباط با ما

جهت دریافت مشاوره رایگان و اطلاعات از نحوه درمان و هزینه‌های سم‌زدایی ترک اعتیاد با ما تماس بگیرید. مشاوران ما آماده پاسخگویی به شما عزیزان می‌باشند.
تماس بگیرید