

اعتیاد تنها به مصرف مواد مخدر محدود نمیشود؛ بسیاری از افراد درگیر اعتیاد برای پنهان کردن مصرف خود یا فرار از نگرانیها و سوالات خانواده، به مرور زمان به دروغ گفتن روی میآورند. متخصصان کلینیک ترک اعتیاد آکسون معتقدند یکی از مهمترین نشانههای اعتیاد پنهان، تکرار جملات و بهانههایی است که با هدف انکار مشکل، پنهان کردن واقعیت یا به تأخیر انداختن درمان بیان میشوند.
بنابراین شناخت این دروغها میتواند به خانوادهها کمک کند تا رفتار فرد مصرفکننده را بهتر درک کرده و در زمان مناسب برای دریافت کمک از متخصصان فعال در حوزه ترک اعتیاد اقدام کنند.
شناخت دروغ معتادان میتواند به خانوادهها کمک کند تا واقعیت را بهتر تشخیص دهند و در دام وعدهها و توجیههای تکراری گرفتار نشوند. در این مقاله به رایجترین جملاتی میپردازیم که بسیاری از افراد معتاد بارها و بارها به خانواده خود میگویند.
پیش از بررسی دروغهای رایج، باید بدانیم که دروغ گفتن معمولاً بخشی از فرایند اعتیاد است. فرد مصرفکننده ممکن است برای جلوگیری از قضاوت شدن، حفظ دسترسی به مواد یا فرار از پیامدهای رفتارش به دروغ متوسل شود.
خیر. اما بسیاری از افراد درگیر اعتیاد در دورههایی از مصرف، واقعیت را پنهان میکنند یا بخشی از حقیقت را نمیگویند. این رفتار معمولاً با شدت گرفتن وابستگی بیشتر میشود.
بسیاری از خانواده ها و نزدیکان افرادی که گرفتار در دام اعتیاد هستند، با این جملات آشنا هستند :
1. هر وقت بخواهم ترک میکنم
رایج ترین دروغ در افراد گرفتار در دام اعتیاد!!! “اگر ترک کردن به این سادگی بود، بسیاری از افراد سالها درگیر مصرف باقی نمیماندند.”
2. فقط تفریحی مصرف میکنم
دقت داشته باشید که بسیاری از وابستگیها دقیقاً از مصرف تفریحی آغاز میشوند. مصرف کنترلشده همیشه به معنای نبود اعتیاد نیست. بنابراین : مصرف تفننی = افزایش احتمال اعتیاد
3. من معتاد نیستم
انکار، یکی از شناختهشدهترین ویژگیهای اعتیاد است. بسیاری از افراد تا مدتها مشکل خود را نمیپذیرند.
4. همه دوستانم مصرف میکنند
این جمله تلاشی برای عادی جلوه دادن مصرف مواد اعتیاد آور و کاهش حساسیت خانواده است.
5. این آخرین بار بود
خانوادههای افراد معتاد معمولاً بارها این جمله را میشنوند، اما در بسیاری از موارد مصرف دوباره تکرار میشود.
6. فقط برای کاهش استرس مصرف میکنم
اگرچه استرس میتواند محرک مصرف باشد، اما وابستگی به مواد راهحل استرس نیست و به مرور مشکلات بیشتری ایجاد میکند.
7. مواد روی زندگی من تأثیری ندارد
افت عملکرد شغلی، تحصیلی و خانوادگی معمولاً خلاف این ادعا را نشان میدهد.
8. من تحت کنترل هستم
احساس کنترل کاذب یکی از دلایل ادامه مصرف در بسیاری از افراد است.
9. خانواده بیش از حد حساس شده است
گاهی فرد معتاد تلاش میکند نگرانیهای خانواده را بیدلیل یا اغراقآمیز جلوه دهد.
10. پولم را جای دیگری خرج کردهام
پنهان کردن هزینههای مربوط به خرید مواد یکی از رفتارهای رایج در اعتیاد است.
11. فقط یک بار امتحان کردم
در بسیاری از موارد، مصرف مدتها ادامه داشته اما فرد اعلام میدارد که فقط یکبار مصرف داشته است.
12. اگر بخواهم همین امروز کنار میگذارم
ترک اعتیاد نیازمند اراده، برنامه درمانی و حمایت حرفهای است و صرفاً با تصمیم لحظهای اتفاق نمیافتد. توجه داشته باشید که ترک برخی مواد مخدر مانند ترک شیشه، ترک تریاک یا ترک حشیش، بدون نظارت تخصصی مخاطرات جدی و بعضا مرگبار به همراه خواهد داشت.
13. من با افراد معتاد فرق دارم
بسیاری از افراد تصور میکنند به دلیل موقعیت اجتماعی یا شغلی خود از اعتیاد مصون هستند.
14. مصرف من از بقیه کمتر است
مقایسه با افراد دیگر، مشکل اعتیاد را از بین نمیبرد.
15. این ماده اعتیادآور نیست
برخی مواد مخدر و محرکها مانند ماری جوانا به اشتباه بیخطر یا کمخطر معرفی میشوند.
16. فقط برای خوابیدن مصرف میکنم
وابستگی به برخی مواد برای خواب مانند کلونازپام ، لورازپام یا زولپیدم ، خود نوعی وابستگی محسوب میشود که نیازمند ترک این نوع از داروهای اعتیاد آور است.
17. همه چیز تحت کنترل است
در حالی که معمولاً نشانههای آشکاری از مشکلات مالی، رفتاری یا خانوادگی دیده میشود.
18. بعد از این ماه ترک میکنم
به تعویق انداختن درمان یکی از رایجترین بهانههای افراد معتاد است.
19. کسی متوجه مصرف من نمیشود
واقعیت این است که تغییرات رفتاری و جسمی معمولاً برای اطرافیان قابل مشاهده است.
20. شما به من اعتماد ندارید
گاهی فرد معتاد با تغییر موضوع بحث، تلاش میکند تمرکز خانواده را از مسئله اصلی دور کند.
اعتیاد تنها بر فرد مصرفکننده تأثیر نمیگذارد؛ بلکه روابط خانوادگی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
پنهانکاری و عدم شفافیت در رفتارهای روزمره افزایش پیدا میکند.
برخی افراد در زمان مصرف یا خماری واکنشهای تندتر و غیرقابل پیشبینیتری نشان میدهند.
انزوا و کاهش ارتباط با نزدیکان از دیگر نشانههای رایج است.
کمخوابی یا خواب بیش از حد میتواند زنگ خطر باشد.
افزایش هزینهها یا درخواست مکرر پول ممکن است با مصرف مواد مرتبط باشد.
ارتباط با افراد جدید و قطع ارتباط با دوستان قدیمی میتواند نشانه هشداردهندهای باشد.
تغییرات ناگهانی در رفتار و احساسات از علائم شایع مصرف مواد هستند.
به جای درگیری و مشاجره، بهتر است خانوادهها بر مشاهده رفتارها و واقعیتهای موجود تمرکز کنند. مراجعه به متخصصان حوزه اعتیاد و دریافت خدمات روانشناسی و مشاوره ترک اعتیاد میتواند از تصمیمگیریهای احساسی جلوگیری کند.
جمعبندی
دروغ گفتن همیشه نشانه بدذاتی یا فریبکاری نیست؛ در بسیاری از موارد بخشی از چرخه اعتیاد محسوب میشود. شناخت دروغهای رایج افراد معتاد و آگاهی از نشانههای اعتیاد پنهان به خانوادهها کمک میکند واقعبینانهتر با این مشکل برخورد کنند و مسیر درمان را زودتر آغاز نمایند.