ترک اعتیاد به روش بستری

فهرست مطالب

Toggle

ترک اعتیاد به روش بستری

در این مطلب از سری مطالب پزشکی کلینیک ترک اعتیاد آکسون، قصد داریم به یکی از مهمترین پرسش های افرادی بپردازیم که به شکل تلفنی و یا حضوری نسبت به دریافت مشاوره اقدام میکنند؛ سوال پرتکرار : “چه زمانی ترک اعتیاد به روش بستری انتخابی مناسب است؟” یا ” چه افرادی کاندید بستری برای ترک اعتیاد هستند؟”

باید بدانید که ترک اعتیاد به روش بستری به صرف ابتلای فرد به اعتیاد، ضروری نبوده و برای بستری شدن فرد در محیط کلینیک یا بیمارستانی، نیاز به در نظر گرفتن یک سری از نکات و شرایط است که در این مطلب بدان ها میپردازیم.

بنابراین، در برخی افراد، درمان اعتیاد می تواند به شکل سرپایی و یا حتی ترک در منزل انجام شده و در برخی دیگر، به هیچ عنوان ترک در منزل و یا ترک خودسرانه پیشنهاد نمی شود؛ چرا که ترک خودسرانه و یا در منزل می تواند خطراتی گاه جانی برای خود یا اطرافیان (آسیب جسمانی به دیگران) و یا حتی مرگ را به همراه داشته باشد.

در ادامه به بررسی شرایطی می پردازیم که پزشکان با بررسی آن ها ترک به روش بستری را ضروری می دانند.

ترک اعتیاد به روش بستری چیست؟

ترک اعتیاد به روش بستری به این معناست که فرد برای دوره ای مشخص و در محیط درمانی که تحت نظارت تیم پزشکی و مراقبت شبانه روزی است، بستری شده و فرایند ترک را طی می کند. در این روش وضعیت جسمانی و روانی بیمار در طول مدت زمان بستری به طور دائم پایش شده و در صورت نیاز، اقدامات پزشکی و دارویی متناسب با شرایط بیمار اعمال می گردد.

ترک اعتیاد به روش بستری برای چه افرادی مناسب است؟

همانطور که در بالاتر نیز عنوان شد، ترک اعتیاد به روش بستری، برای تمامی افراد ضروری نبوده و نمیتوان آن را یک روش واحد برای تمامی افراد گرفتار در دام اعتیاد محسوب نمود. انتخاب این روش از ترک، به این موضوع بستگی دارد که فرد در زمان قطع مصرف و ادامه فرایند درمان، به چه میزان مراقبت پزشکی نیاز داشته و چه عوارض ترک و یا چه شدتی در انتظار وی است؟ همچنین باید این موضوع را بررسی نمود که آیا امکان ترک امن در خارج از محیط بستری وجود دارد یا خیر؟

به همین دلیل، وضعیت جسمانی و روانی بیمار در جلسات مشاوره توسط پزشک و روانپزشک حاضر در مرکز تخصصی ترک اعتیاد آکسون از نظر الگوی مصرف، سابقه درمانی و همچنین شرایط محیطی وی، مورد بررسی دقیق قرار گرفته و در صورت نیاز، دستور به بستری در محیط کلینیک صادر میگردد.
در ادامه به بررسی افرادی می پردازیم که گزینه مناسبی برای ترک اعتیاد به روش بستری هستند؛

افراد دارای وابستگی شدید به مواد مخدر

وابستگی شدید به مواد مخدر، یکی از مهمترین عوامل تاثیر گذار بر تصمیم گیری برای بستری بیمار در محیط کلینیکی است. این موضوع در مورد افرادی با سابقه طولانی مصرف موادی همچون : تریاک، شیره تریاک، هروئین، شیشه و سایر مواد افیونی مطرح می گردد. چرا که در زمان ترک این نوع از مواد افیونی، بیمار با مشکلات قابل توجهی مانند دردهای عضلانی، توهم، پرخاشگری که منجر به آسیب به خود و یا اطرافیان می گردد و.. . . مواجه شده و لازم است تا شرایط بیمار تحت پایش و دارو درمانی به صورت شبانه روزی قرار گیرد.

توجه داشته باشید که مصرف ماده خاص به معنای نیاز قطعی به بستری بیمار نیست. به عنوان مثال تمامی افرادی که مصرف تریاک، شیره و یا هروئین را داشته اند، الزما کاندید مناسبی برای بستری نمی باشند. بلکه شدت وابستگی، میزان و الگوی مصرف، سوابق درمانی و وضعیت کلی بیمار، در تصمیم گیری برای بستری از اهمیت ویژه ای برخور است.

افراد با سابقه ترک ناموفق یا عود مکرر

بسیاری از بیماران، پس از چندین بار تلاش برای ترک اعتیاد، مجددا به سمت مصرف روی می اورند. باید بدانید که تکرار عود به معنای شکست درمان نیست؛ چرا که اختلال مصرف مواد، ماهیتی عود کننده دارد و ممکن است نیاز به بررسی توسط پزشک متخصص در حوزه ترک اعتیاد و یا تقویت برنامه درمانی داشته باشد.

در افرادی که بارها ترک کرده اند اما مجدد روی به مصرف می آورند، پزشک بررسی میکند که چه عواملی موجب بازگشت فرد به مصرف مجدد شده و آیا سطح مراقبت و درمان قبلی برای وی کافی و مناسب بوده یا خیر؟

در برخی موارد، بستری در کلینیک به دلیل دوری فرد از عوامل محرک، می تواند گزینه مناسبی برای شروع مجدد یک برنامه درمانی استاندارد باشد.
توجه داشته باشید که یک یا چند بار عود به تنهایی به معنای ضرورت بستری نیست. تعداد و شدت عود، مدت زمان پاکی، دلایل بازگشت به مصرف، شرایط فعلی فرد و پاسخ بیمار به درمان های قبلی باید به دقت مورد بررسی قرار گرفته تا مشخص شود چه سطحی از مراقبت برای ادامه درمان مناسب است.

افراد در معرض عوارض شدید ترک

در بسیاری افراد، قطع ناگهانی و یا ترک یابویی، میتواند عوارض شدید ترک را به همراه داشته باشد.

از جمله عوارض جدی که در طول ترک ممکن است برای بیمار اتفاق بیافتد میتواند به تشنج، گیجی شدید، اختلال سطح هوشیاری، توهم و بی قراری شدید اشاره نمود.

در برخی شرایط نیز علائم جسمانی مانند تغییرات قابل توجه فشار خون، ضربان قلب و یا دمای بدن، نیازمند مداخله سریع پزشکی بوده که این شرایط تنها در محیط های بستری و استاندارد پزشکی امکان بررسی سریع را دارد.

دقت داشته باشید که عواضر ترک در تمامی مواد اعتیاد آور به یک شکل و میزان نیست؛ به عنوان مثال در در ترک الکل و یا برخی داروهای آرام بخش و خواب آور مانند ترک دیازپام، ترک آلپرازولام، ترک کلونازپام و یا ترک لورازپام در افراد وابسته، میتواند عوارض جدی و حتی تهدید کننده حیات را به همراه داشته باشد. به همین دلیل ترک این نوع از مواد اعتیاد آور، بدون ارزیابی توسط پزشک به هیچ عنوان توصیه نمی گردد.

افراد دارای بیماری‌های جسمی یا روانی همزمان

افراد دارای بیمارهای جسمی و روانی، افرادی هستند که علاوه بر اعتیاد به ماده مخدر، دچار یک بیماری و یا اختلال روانی دیگری نیز هستن که می تواند بر روی روند ترک، انتخاب دارو، عوارض ترک و سطح مراقبت های مورد نیاز، تاثیر بگذارد.

برخی از این بیماری ها عبارتند از :

بیماری های جسمانی همزمان با اعتیاد :

• بیماری های قلبی و عروقی
• بیماری های تنفسی و مشکلات ریوی
• بیماری های کلیوی
• بیماری های کبدی
• دیابت کنترل نشده
• صرع و یا سابقه تشنج
• فشار خون کنترل نشده
• بیماری های عفونی جدی

البته وجود یک بیماری از لیست بالا به معنی لزوم بستری نیست؛ بلکه این مهم است که بیماری تا چه حد میتواند روند درمان را مختل کرده و یا نیاز به پایش پزشکی داشته باشد.

بیماری های روانپزشکی همزمان با اعتیاد

• اختلال دو قطبی
• افسردگی حاد
• اختلالات روان پریشی مانند اسکیزوفرنی
• افکار خود آسیب رسان مانند خودکشی
• اختلال کنترل تکانه

در این دسته از افراد، در صورتیکه وضعیت روانی همزمان با مصرف مواد، ناپایدار باشد، ممکن است درمان به شکل بستری و نظارت مستقیم، گزینه مناسب تری محسوب گردد.

افراد دارای مصرف همزمان چند ماده مخدر

مصرف همزان چند ماده مخدر، میتواند روند درمان و مدیریت علائم ترک را پیچیده کند. با این حال، صرف اینکه بیمار مصرف همزمان چند ماده مخدر را دارد، وی را کاندید ترک به شکل بستری نمی کند؛ بلکه نوع ماده های مصرفی، میزان مصرف و میزان وابستگی به هر ماده، مدت زمان مصرف و همچنین خطرات قطع مصرف هر یک از این مواد، در تعیین سطح مراقبت های مورد نیاز تاثیر دارد.

در میان مواد مخدر مصرفی، مصرف همزمان مواد فیونی مانند تریاک، شیره، هروئین، الکل و یا داروهای آرام بخش و خواب آور به ویژه بنزودیزپین ها مانند دیازپام، آلپرازولام و کلونازپام اهمیت بیشتری دارد.

توجه داشته باشید که ترکیب مواد افیونی با الکل، خطر سرکوب تنفسی را افزایش داده و دز زمان درمان، نیاز به پایش دقیق تری است.

از دیگر سو، مدیریت ترک در صورت مصرف همزمان الکل با مواد افیونی، سخت تر بوده چرا که عوارض ی جدی مانند تشنج و یا دلریوم را به همراه دارد.

بنابراین توصیه می گردد چنین افرادی تنها تحت پایش مستقیم و به صورت بستری، فرایند ترک را طی نماند.

ترکیبات مواد مخدری که کاندید برای بستری حتمی بیمار در محیط کلینیکی هستند عبارتند از :

• تریاک + الکل
• تریاک + شیشه
• شیره تریاک + شیشه
• شیره تریاک + الکل
• هروئین + الکل
• هروئین + شیشه
• هروئین + کراک
• تریاک + کراک
• مورفین یا سایر مواد افیونی + الکل
• مواد افیونی + کوکائین
• تریاک + آلپرازولام
• شیره تریاک + آلپرازولام
• شیره تریاک + کلونازپام
• شیره تریاک + دیازپام
• هروئین + آلپرازولام
• هروئین + دیازپام
• سایر مواد افیونی + داروهای آرام بخش و یا خواب آور

این ترکیبات خصوصا زمانی اهمیت پیدا می کنند که مصرف همزمان مواد مخدر، شدید بوده و یا فرد دچار بی قرار ی شدید، توهم، روان پریشی، اختلال هوشیاری، افزایش شدید فشار خون و یا ضربان قلب، مشکلات قلبی و یا خودکشی باشد.

راهنمای ASAM نیز تاکید بر این دارد که مسمومیت شدید با محرک ها و عوارض ناشی از ترک آن ها باید در سطح مراقبت های تحت نظارت پزشکی بوده تا در صورت لزوم، محیط حاد مدیریت گردد.

ترکیبات مواد مخدری که کاندید برای بستری احتمالی بیمار در محیط کلینیکی هستند عبارتند از :

• تریاک + شیره
• شیره + شیشه
• هروئین + شیشه
• تریاک + کوکائین
• هروئین + کوکائین
• مواد افیونی + حشیش / ماری جوانا
• شیشه + الکل
• کوکائین + الکل
• الکل + داروهای آرام بخش و یا خواب آور
• الکل + چند ماده مخدر همزمان

در این موارد به صرف اینکه بیمار چند ماده مخدر را به صورت همزمان مصرف میکند، نیاز به بستری حتمی وجود ندارد؛ بلکه مدت مصرف، وابستگی به هر ماده مخدر، سابقه تشنج و یا ترک شدید، وضعیت جسمانی و روانی بیمار و همچنین احتمال ادامه مصرف تعیین کنده لزوم بستری بیمار در کلینیک است.

توجه : این موضوع که بیمار نیاز به بستری در محیط کلینیکی را دارد و یا توانایی ترک در منزل را دارا است را، تنها پزشک متخصص در حوزه ترک اعتیاد می تواند مشخص کند و این مهم پس از معاینه حضوری بیمار اعلام خواهد گردید.

افرادی که محیط مناسبی برای درمان سرپایی و یا ترک در منزل ندارند

درمان سرپایی و یا ترک در منزل، تنها مناسب برای افرادی است که می توانند محیط زندگی خود را عاری از مواد محرک و شرایط مصرف مجدد نموده و از حمایت های روانی در طول فرایند ترک برخوردار هستند.

به عنوان مثال : فردی که در خانه با افرادی زندگی می کند که همچنان نسبت به مصرف مواد مخدر یا الکل اقدام می کنند، می تواند دائما در معرض مصرف مجدد باشد، چرا که عوامل تحریک کننده مصرف مجدد رفع نشده و یا تحت کنترل نمی باشند.

همچنین افرادی که از حمایت های خانوادگی برخوردار نبوده و محیط زندگی پر تنشی دارند نیز کاندید مناسبی برای بستری برای ترک اعتیاد هستند.
البته به صرف نداشتن حمایت های خانوادگی و روانی، دلیل محکمی برای بستری برای طی روند درمان نیست. بلکه تصمیم نهایی بر اساس مجموعه شرایط جسمانی، روانی، احتمال ادامه مصرف و وضعیت محیط زندگی فرد گرفته شود.

چه عواملی برای تصمیم‌ گیری درباره بستری شدن بررسی می‌شوند؟

عوامل متعددی بر تصمیم پزشک، مبنی بر لزوم بستری بیمار در محیط کلینیک تحت بررسی قرار می گیرد. در حقیقت پس از مراجعه بیمار به کلینیک ترک اعتیاد آکسون، پزشک متخصص درمان اعتیاد، ابتدا به بررسی وضعیت عمومی بیمار می پردازد. هدف از این بررسی این است که بیمار نیاز به بستری در محیط کلینیک را دارد یا می تواند درمان را به صورت سرپایی و یا در منزل پشت سر بگذارد.

مواردی که پزشک هنگام ارزیابی مورد بررسی قرار می دهد عبارتند از :

1- بررسی شرح حال و الگوی مصرف

پزشک به بررسی نوع ماده مصرفی، مقدار، مدت و نحوه مصرف مواد توسط بیمار می پردازد.همچنین آخرین زمان مصرف را جویا شده تا تصویر دقیقی از وضعیت فعلی بیمار را بدست آورد.

2- بررسی سابقه ترک و عود

تجربه های قبلی بیمار از سابقه های احتمالی ترک و بازگشت به مصرف مجدد تحت بررسی قرار گرفته تا سطح مراقبت مورد نیاز پیش بینی گردد.

3- معاینه جسمانی و بررسی علائم حیاتی

وضعیت عمومی و جسمانی بیمار تحت بررسی و آزمایش قرار گرفته تا مشکلات پزشکی، مسمومیت و یا عوارض ترک که ممکن است نیاز به نظارت پزشکی ویژه ای داشته باشد، مشخص گردد.

4- بررسی بیماری های جسمانی همزمان

بیماری های موجود در فرد مورد بررسی قرار می گیرد تا از بروز عواض ترک، شدت آن ها و میزان بروز خطر برای بیمار اطلاع دقیقی حاصل شود.

5- ارزیابی وضعیت روانی بیمار

بیمار از نظر وضعیت روانی، هوشیاری، افسردگی، روان پرشی و یا افکار آسیب رسان به خود مورد بررسی قرار میگیرد.

6- بررسی مصرف همزمان چند ماده مخدر

بیمار از نظر مصرف همزمان چند ماده مخدر تحت بررسی قرار گرفته تا میزان و شدت بروز علائم در حین بستری مورد پیش بینی واقع گردد.

7- انجام آزمایش های مورد نیاز

بیمار در صورت صلاحدید پزشک، تحت آزمایش های خون، تست مواد و یا سایر بررسی های تشخیصی برای ارزیابی وصعیت جسمانی و کمک به انتخاب روش ایمن تر قرار می گیرد.

8- بررسی شرایط خانوادگی و محیط زندگی بیمار

شرایط زندگی و حمایت های خانوادگی بیمار، از دیگر مواردی است که توسط روانشناس مجموعه مورد بررسی قرار گرفته تا برای مراحل پس از ترخیص بیمار و یا امکان درمان سرپایی برنامه ای مدون، طرح ریزی گردد.

9- ارزیابی امکان ادامه درمان به صورت سرپایی

پزشک شرایط را برای بررسی امکان ادامه درمان به صورت سرپایی در نظر گرفته و تصمیم خود را برای نیاز به بستری در محیط کلینیک و یا امکان درمان به صورت مراجعه ها منظم و سرپایی را اعلام می کند.

10– تعیین سطح مورد نیاز درمان

در نهایت، در صورت نیاز به بستری، پزشک سطح مورد نیاز برای فرایند ترک را به صورت سم زدایی سریع و یا فوق سریع، بستری کوتاه مدت و یا بستری اقامتی را برای بیمار تجویز خواهد نمود.

مزایای ترک اعتیاد به روش بستری

در درمان به صورت بستری بیمار در کلینیک، فرد برای مدت زمانی مشخص در محیط درمانی تحت مراقبت و نظارت مستقیم تیم درمانی قرار می گیرد. این شرایط برای افرادی که نیاز به این نوع از درمان و مراقبت دارند، دارای مزایایی است که عبارتند از :

• نظارت مستقیم پزشکی در طول فرایند ترک
• امکان شناسایی و رسیدگی سریع به عوارض و علائم شدید ترک
• دسترسی منظم و سریع به پزشک
• دسترسی سریع به امکانات پزشکی نظیر شوک قلبی و.. . .
• دوری از محیط محرک مصرف
• قطع دسترسی بیمار به مواد مخدر در طول دوره بستری
• امکان تنظیم و پایش داروها توسط تیم پزشکی و روانپزشکی مجموعه
• تدوین برنامه روزانه مانند ساعت خواب، ساعت تغذیه، مصرف دارو
• امکان مدیریت همزمان مشکلات جسمانی و روانی
• مناسب برای افرادی که سابقه ترک های ناموفق داشته اند
• فراهم آوردن فرصتی برای آموزش بیمار و خانواده وی برای ادامه درمان پس از ترخیص از کلینیک

البته بستری به خودی خود تضمین کننده موفقیت درمان نبوده و پس از ترخیص نیاز به بررسی های دوره ای توسط روانپزشکان وروانشناسان مجموعه وجود دارد.

مدت بستری برای ترک اعتیاد چقدر است؟

نمیتوان عددی ثابت را به عنوان مدت زمان بستری برای ترک اعتیاد برای تمامی افراد عنوان نمود، چرا که پزشک پس از بررسی شرایط بیمار؛ نوع و مدت زمان ماده مصرفی، شدت اعتیاد، وضعیت جسمانی و روانی فرد و انتخاب روش درمانی، مدت زمان مناسبی را برای بستری فرد در نظر خواهد گرفت.

بطور کلی بازه زمانی بین 3 تا 14 روز برای بستری در کلینیک در نظر گرفته می شود. اما در برخی بیماران که وابستگی شدیدتر و یا عوارض ترک شدیدتری را تجربه می کنند، ممکن است بر این مدت زمان بیافزاید.

علاوه بر این، مدت زمان بستری، به روش سم زدایی نیز وابسته است. به عنوان مثال در روش سم زدایی فوق سریع، دوره بستری کوتاه تر از سم زدایی تدریجی است. بنابراین نمیتوان به صرف در نظر گرفتن یک ماده مصرفی مشخص، مدت زمانی ثابت را برای تمامی افراد در نظر گرفت.

آیا همه افراد برای ترک اعتیاد به بستری نیاز دارند؟

خیر؛ بستری شدن بخشی از گزینه های درمان است و برای تمام بیماران ضرورت ندارد.

توجه داشته باشید که وقتی صحبت از لزوم ارزیابی توسط پزشک مجموعه آکسون به میان می آید، هدف این نیست که تمامی افراد مراجعه کننده نیاز به بستری دارند. بلکه لازم است تا شراطی فرد برای امکان درمانی سرپایی و یا در منزل مورد بررسی قرار گرفته و با توجه به شرایط موجود و ریسک های پیش رو، روش بستری را انتخاب نمود. چرا که هدف از انتخاب یک روش صحیح، علاوه بر افزایش موفقیت ترک، تضمین سلامت برای بیمار و کاهش ریسک بازگشت به مصرف نیز هست.

در نهایت

اگر مدت هاست که خود یا یکی از اعضای خانواده شما، قصد ترک داشته اما هر بار بنا به دلایلی، بازگشت به مصرف داشته و درمان نیمه کاره مانده است، شاید سوال اصلی این نباشد که “چطور ترک کنم؟”؛ بلکه این باشد که “آیا روش درمانی که انتخاب کرده بودم، برای من مناسب بوده؟”

برای پاسخ بدین سوال و بررسی این موضوع که آیا درمان سرپایی برای شما امکان پذیر است و یا درمان باید به صورت بستری طی شود، می توانید برای ارزیابی تخصصی با مشاوران ما در بهترین کلینیک ترک اعتیاد شبانه روزی در تماس باشید. ما در کنار شماییم تا ترکی با کمترین عارضه و ریسک بازگشت به مصرف مجدد را تجربه نمایید.
.